فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آنچه که امروزه محققان اجتماعی به آن اذعان دارند این است که مسایل محیط‌زیستی و حفظ محیط‌زیست عمیقا مفهومی اجتماعی و فرهنگی است. هدف از پژوهش حاضر، به کارگیری روش فراتحلیل به منظور تحلیل و ترکیب نتایج مطالعات صورت گرفته پیرامون ارتباط میان عوامل اجتماعی و حفظ محیط‌زیست است. به منظور انجام فراتحلیل حاضر، 20 پژوهش مرتبط که در طی سال‌‌های 1396ـ1390 و با هدف بررسی ارتباط میان عوامل اجتماعی و حفظ محیط‌زیست انجام و در مجلات علمی- پژوهشی به چاپ رسیده بودند، انتخاب شدند. پژوهش‌‌های منتخب به روش پیمایشی و با به کارگیری ابزار پیمایش در جوامع آماری متفاوت و بر حسب سنجه‌‌های پایا به انجام رسیده‌‌اند. در گام نخست ارزیابی پژوهش‌‌های منتخب، فرضیه‌های همگنی و خطای انتشار، مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌‌ها حکایت از ناهمگنی اندازه اثر و عدم سوگیری انتشار مطالعات مورد بررسی داشت. در مرحله دوم، ضریب اندازه اثر و نقش تعدیل‌‌کنندگی متغیر منطقه جغرافیایی با به کارگیری نسخه دوم نرم افزار CMA مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌‌ها نشان دادند اندازه اثر یا ضریب تاثیر عوامل اجتماعی بر حفظ محیط‌زیست معادل 338/0 است که بر حسب نظام تفسیری کوهن، این میزان، تاثیری در حد متوسط رو به بالا ارزیابی می‌‌شود. همچنین با در نظر گرفتن منطقه جغرافیایی به عنوان متغیر تعدیل‌‌کننده، این ضریب برای منطقه جغرافیایی مرکز اندازه اثر در مدل تصادفی 489/0، در منطقه جغرافیایی تهران 337/0، منطقه جغرافیایی جنوب 226/0، منطقه جغرافیایی شمال 356/0، منطقه جغرافیایی شرق 760/0 و منطقه جغرافیایی غرب 201/0 است که هر شش منطقه جغرافیایی در سطح 001/0 معنادار می‌‌باشد. هم‌‌چنین به ‌‌طورکلی اندازه اثر در هر یک از هر شش منطقه جغرافیایی 301/0 است. با توجه به یافته‌‌های به دست آمده می‌‌توان چنین نتیجه‌‌گیری کرد که در کل عوامل اجتماعی که در پژوهش‌‌های مورد بررسی شامل، متغیرهای مستقل متعددی از جمله سبک زندگی، سرمایه فرهنگی، قانون‌‌گرایی، شبکه‌‌های اجتماعی، سرمایه اجتماعی، جامعه‌‌پذیری، دینداری و... دارای تاثیری در حد متوسط رو به بالا بر حفظ محیط‌زیست بوده و از طرف دیگر با توجه به ضرایب به دست آمده در متغیر تعدیل‌کننده برای هر یک از مناطق جغرافیایی نشان‌دهنده این امر است که میزان گرایش به حفظ محیط‌زیست در هر یک از مناطق فوق متفاوت بوده به گونه‌‌ای که هر چه میزان شکنندگی محیط بالاتر باشد، میزان تاثیر عوامل اجتماعی در حفظ آن محیط پر رنگ‌‌تر خواهد بود.