رابطه تربیت الهی با حیات اجتماعی از دیدگاه علامه طباطبایی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشکده الهیات تهران
doi
10.22034/iued.2024.2014036.2525چکیده
دریافت مراحل تربیت الهی انسان، مستلزم یک انسان شناسی عمیق قرآنی است و از بهترین آیاتی که میتواند این غرض را حاصل نماید، آیات خلافت آدم (علیه السلام) و هبوط او به زمین است؛ چه اینکه بر اساس برخی از منابع اسلامی، هبوط او از بهشت برزخی به حیات دنیوی، سرنوشتی قطعی بوده که از سوی خداوند برای او رقم خورده و این امر محتوم، در واقع جزئی از فرایند آفرینش و تکامل معنوی اوست که هیچ مفرّی از آن وجود نداشته است. مقاله پیش رو، با روش توصیفی - تحلیلی، در اندیشههای علامه طباطبایی (ره) در صدد پاسخ به این پرسش مهم است که در مقام تربیت انسان، چه رابطهای میان خلافت الهی با هبوط انسان به عالَم کثرات دنیایی وجود دارد؟ به اعتقاد نگارندگان این مقاله، توجه بی نظیر و اختصاصی اسلام به بودن در «اجتماع» از یک سو، و نیل به اوج «کمال» انسان یعنی «توحید» از سوی دیگر، ارکان یک حقیقت واحده اند؛ چه اینکه بر پایه ادله قرآنی بالاترین مرتبه توحید، در متن اجتماع تبلور می یابد و تا انسان در جریان حیات اجتماعی مبتنی بر توحید ناب قرار نگیرد، به کمال نهایی خود نخواهد رسید.