فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این مطالعه، شناسایی و ارزیابی آلودگی فلزات سنگین موجود در گردوغبار خیابانی شهر اهواز است. شهر اهواز دارای آلودگی‌‌های زمین‌‌زاد، ترافیک سنگین، صنایع، احتراق نفت و گاز، و فعالیت‌‌های نفتی می‌‌باشد. بنابراین، ارزیابی تاثیرات محیط‌زیستی در این شهر حایز اهمیت است. برای تعیین منشا احتمالی فلزات آلاینده، از آنالیزهای چند متغیره مانند آنالیز خوشه‌‌ای (CA) و تحلیل مولفه‌‌‌های اصلی (PCA) استفاده شد. همچنین، فاکتورهایی مانند فاکتور غنی‌‌شدگی (EF)، شاخص آلودگی(PI)، شاخص آلودگی یکنواخت (IPI) و شاخص زمین انباشت (Igeo) برای تعیین درجه آلودگی فلزات سنگین در گرد و غبار خیابانی شهر اهواز ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که میانگین غلظت Pb، Zn، Cu، Cd، As،Ni  و V در گرد و غبار خیابانی به ترتیب 59، 220، 78، 3/0، 3/3، 40 و 46 میلی‌‌گرم بر کیلوگرم است. نتایج حاصل از PCA و CA نشان داد که منطقه بیشتر تحت تاثیر ترافیک‌‌سنگین، آلودگی‌‌های نفتی و فعالیت‌‌های صنعتی قرار دارد. میانگین فاکتور غنی‌‌شدگی و شاخص زمین انباشت در نمونه‌‌ها به صورت V˂Ni˂Cd˂As˂Cu˂Zn˂Pb کاهش می‌‌یابد. شاخص آلودگی نشان‌دهنده سطح بالای آلودگی بعضی نمونه‌‌ها به Pb، Zn و Cu و سطح متوسط تا کم آلودگی سایر نمونه‌‌ها به As،Ni ،Cd و V است. طبق تحلیل‌‌های صورت گرفته روی نمونه‌‌های گرد و غبار خیابانی، ظاهرا منشا فلزات Pb، Cu ، Zn و Ni، انسانی بوده و فلزات Cd و As نیز تا حدودی تحت تاثیر فعالیت‌‌های انسانی قرار گرفته‌‌اند، در حالی که فلزات V و Ti منشا کاملا طبیعی دارند. طبقه‌‌بندی میزان آلودگی در گردوغبار خیابانی شهر اهواز به ترتیب زیر است: .PI≈IPI>EF>Igeo