فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سکونتگاه­های روستایی همچون دیگر نظام­های زیستی با توجه به موقعیت فضایی و نحوه و محل استقرار خود، به صور مختلف در معرض پویایی و دگرگونی مداوم قرار دارند و متأثر از موقعیت و جایگاه مکانی- فضایی خود در گذر زمان همواره دستخوش تحولات شده­اند، اما پرسش اینجاست که آیا این دگرگونی متناسب با مقتضیات جامعه روستایی بوده است؟ در این پژوهش تنها تغییر الگو و تحول عملکردی خانه­های روستایی مورد بررسی قرار نمی­گیرد، بلکه هدف، تحلیل نقش عوامل مکانی- فضایی بر گونه­شناسی مسکن روستایی و نیز چگونگی و دامنة این تغییر و تحولات ساختاری در همسویی با مناسبات امروز است به گونه­ای که نقش و اهمیت آن در روند زندگی و فعالیت روستایی دچار خدشه نشود. از آنجا که این تحقیق با رویکرد به آینده، به منظور پیدایش اندیشه­ای تازه انجام می‌شود، در زمره تحقیقات توسعه محور و کاربردی قرار می‌گیرد. در این پژوهش با استفاده از روش­های کتابخانه­ای و میدانی، داده­های آماری و اطلاعات لازم جمع­آوری شده است­. در روش میدانی نیز 10 روستای دهستان کیار غربی از توابع استان چهارمحال و بختیاری مورد مطالعه قرار گرفته است. پس از تکمیل پرسشنامه اطلاعات به دست­آمده با استفاده از نرم­افزارspss، داده­پردازی شده­اند. یافته­ها نیز حاکی از آن است که از میان پارامترهای مکانی- فضایی، مؤلفه­های اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی بیش از مؤلفه­های طبیعی- اکولوژیکی بر گونه مسکن روستایی در منطقه مورد مطالعه تأثیر داشته­اند. همچنین، تغییر تأثیرگذاری فرآیندهای فضایی بر موقعیت­های مکانی متفاوت مورد تأیید است. نتایج حاصل نشان می­دهد با توجه به تحولات کارکردی عمیق در خانه‌های روستایی منطقه مورد مطالعه، انطباق با محیط طبیعی از بین رفته و مساکنی با طرح و نقشه‌های شهری بروز یافته است. بنابراین،  باید با ارائه الگویی مکانی- فضایی که مطابق با محیط و فرهنگ مردم این منطقه است برای مقابله با ناهمگونی‌ها و ناهنجاری‌هایی که بافت و الگوی روستا را بر هم می‎زند اقدام کرد.