فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با تشدید تخریب محیط‌زیست در نتیجه تقاضای روزافزون خدمات اکوسیستمی، اکوسیستم‌ها در آینده‌ای نزدیک قادر به تامین خدمات ضروری جوامع انسانی نخواهند بود. بنابراین، پیش‌بینی اثرات تغییر اکوسیستم بر عرضه خدمات با فرایند مدل‌سازی امری اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. در این میان مدل‌های هیدرولوژیک از جمله SWAT به عنوان ابزاری برای کمک به تخمین خدمات اکوسیستم در حوضه‌های آبخیز پیشنهاد شده‌اند. در سال‌های اخیر تغییر اقلیم، خشکسالی و فعالیت‌های انسانی از جمله تغییر کاربری اراضی، اثرات قابل توجهی بر توان اکوسیستم‌ها در حفظ و نگهداشت خاک در حوضه آبخیز گرگان‌رود گذاشته است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف به کارگیری مدل هیدرولوژیک SWAT در کمی‌سازی خدمت اکوسیستمی کنترل فرسایش تحت تاثیر تغییر اقلیم در این حوضه انجام شد. به این منظور بعد از شبیه‌سازی جریان رودخانه و بار رسوب درگام زمانی ماهانه، از الگوریتم SUFI-2 برای واسنجی و آنالیز عدم قطعیت از 1976 تا 1990 استفاده شد. سپس مدل برای دوره زمانی 1991 تا 1994 اعتبارسنجی شد. حصول مقادیر 7/0NS= و 64/0NS= برای واسنجی جریان و رسوب ماهانه در ایستگاه قزاقلی، نشان‌دهنده عملکرد رضایت‌بخش مدل SWAT در برآورد جریان و عملکرد خوب در شبیه‌سازی رسوب ماهانه است. در ادامه شاخص خدمت اکوسیستمی کنترل فرسایش (ECI) به شکل مکانی کمی‌سازی شد. نتایج نشان داد که سطح عرضه خدمت مورد نظر به‌شدت تحت تاثیر شرایط اقلیمی قرار دارد و با تغییر شرایط بارشی به مقدار قابل توجه تغییر می‌کند. همچنین نتایج مطالعه نشان داد که می‌توان مدل SWAT را به عنوان ابزاری ارزشمند در کمی‌سازی خدمات هیدرولوژیک اکوسیستم به کار گرفت، اگرچه نیازمند پردازش‌های پسین است.