فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از پرحادثه‌‌‌ترین مخاطرات طبیعی دنیا، مخاطرات سیلاب است. شناخت و پهنه‌‌بندی سیلاب‌‌های حوضه‌‌های آبخیز در مدیریت سیلاب‌‌ها، کنترل و مهار آن و در نتیجه در کاهش میزان خسارت‌های  آن، موثر است. هدف تحقیق حاضر، پهنه‌‌بندی حوضه‌‌ی خیاوچای از لحاظ پتانسیل وقوع سیلاب می‌‌باشد. در این مطالعه ابتدا، ده عامل شیب، ارتفاع، بارش، شماره منحنی، ارتفاع رواناب، فاصله از رودخانه، خاک، لیتولوژی، پوشش‌‌گیاهی و کاربری ‌‌اراضی، به عنوان عوامل موثر  برای ایجاد سیلاب در منطقه شناسایی شدند. سپس لایه‌‌های اطلاعاتی در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی تهیه شدند. وزن‌‌دهی لایه‌‌ها با استفاده از روش کرتیک انجام شد. تحلیل و مدل‌‌سازی نهایی با استفاده از روش تحلیل لکه‌‌های داغ به عنوان روش آمار فضایی و نیز روش WLC به عنوان یکی از روش‌‌های تصمیم‌‌گیری چند معیاره، انجام شد. نتایج مطالعه نشان داد، عوامل ارتفاع، لیتولوژی، شیب و بارش به ترتیب با ضریب وزنی 173/0، 163/0، 139/0 و 133/0، بیشترین تاثیر را بر ایجاد سیل در حوضه‌‌ی مطالعاتی دارند. همچنین، با توجه به نتایج به دست آمده به ترتیب 37/11، 76/48 و 54/57 کیلومتر‌‌مربع از مساحت محدوده، در طبقات لکه داغ، با ضریب اطمینان 99، 95 و 90 درصد، قرار دارند. مناطق پرخطر (مناطق لکه داغ، با ضریب اطمینان 99 درصد)، به طور عمده در محدوده‌‌ی شهری مشکین‌‌شهر و سپس در مناطق پرشیب و کوهستانی منطقه قرار دارد. به طورکلی نتایج مطالعه نشان داد که حوضه خیاو‌‌چای دارای توان بسیار بالا از لحاظ رخداد سیلاب می‌‌باشد. بنابراین، انجام اقدام‌های حفاظتی، آبخیزداری و مدیریتی در حوضه‌‌ی مورد مطالعه ضروری است.