زون‌‌بندی منطقه حفاظت شده اشترانکوه با استفاده از ارزیابی چندمعیاره و الگوریتم خوشه‌‌بندی K-MEANS

نویسندگان

1 آمایش سرزمین، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

2 گروه آمایش سرزمین، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

doi
چکیده

زون‌‌بندی مناطق حفاظت شده رویکردی است که می‌‌تواند با تخصیص مناطق به واحدهای مدیریتی و کاربری اراضی تعارضات میان فعالیت‌‌های انسانی و حفاظتی را کاهش دهد. مطالعه حاضر با استفاده از روش‌‌های مبتنی بر سامانه‌‌های اطلاعات جغرافیایی و ارزیابی چندمعیاره به زون‌‌بندی منطقه حفاظت شده اشترانکوه می‌‌پردازد که بدین منظور ابتدا زون‌‌های موجود در منطقه شناسایی و برای هر یک از این زون‌‌ها با استفاده از ترکیب خطی وزن‌‌دار نقشه‌‌ای تهیه شد. نقشه‌‌های به دست آمده در این مرحله شامل نقشه اهداف حفاظتی، تفرجی و توسعه هستند که هر کدام از این نقشه‌‌های مطلوبیت با استفاده از لایه‌‌های مرتبط با این اهداف و با استفاده از مجموعه‌‌های فازی ایجاد شدند. در نهایت این سه نقشه مطلوبیت با یکدیگر تلفیق و نقشه نهایی با استفاده از الگوریتم خوشه‌‌بندی K-MEANS به طبقات مورد نظر تقسیم شد. نتایج حاصل از این تجزیه و تحلیل نشان داد که رویکرد به کار رفته در این مطالعه می‌‌تواند به خوبی زون‌‌های موردنظر را شناسایی و تفکیک نماید. همچنین نتایج نشان دادند که 75 درصد منطقه به زون‌‌های امن و حفاظتی اختصاص دارد و پهنه‌‌های انتخاب شده برای این زون‌‌ها پیوستگی و نزدیکی بالایی به یکدیگر دارند که این امر مدیریت این مناطق را آسان‌‌تر می‌‌نماید. زون‌‌های تفرج گسترده، متمرکز و زون احیا و بازسازی به ترتیب 15، 3 و 7 درصد از مساحت منطقه را به خود اختصاص داده‌‌اند.