تبیین الزامات تدوین سند ملی آمایش سرزمین از منظر توسعه کالبدی

نویسندگان

1 کارشناس برنامه ریزی و آمایش سرزمین، سازمان برنامه و بودجه کشور

2 دکتری جامعه شناسی، سازمان برنامه و بودجه کشور

3 کارشناس برنامه ریزی و آمایش سرزمین، سازمان برنامه و بودجه کشور

doi
چکیده

نیل به توسعه­یافتگی در هر جامعه­ای در وهله اول، مستلزم وجود عزم و اراده ملی برای پیشرفت و تعریف الگوی توسعه متناسب با مقتضیات جامعه و در وهله دوم، به وجود یک نقشه راه توسعه که بتواند ضمن به دست دادن قابلیت­ها و فرصت­های توسعه از یک سو و تنگناها و چالش­های فعلی و آتی، از سوی دیگر، با بهره­گیری از تجارب پیشین، مطلوب­ترین مسیر توسعه را فراروی جامعه قرار دهد، بستگی دارد. از همین­رو سند ملی آمایش سرزمین به عنوان سندی که خطوط کلی سازماندهی فضای سرزمینی کشور و نیز خط­مشی­های توسعه کالبدی سرزمین را مقدر می­سازد، ضرورتی تام دارد. مقاله حاضر متناسب با طرح مسئله، اهداف و ماهیت پژوهش در زمره پژوهش­های بنیادی محسوب شده که در آن از روش تحلیل محتوا و بهره­گیری از مطالعات اسنادی و تجزیه و تحلیل داده­های ثانویه استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان از آن دارد که سازمان فضایی سرزمین در عین برخورداری از قابلیت­ها و مزیت­های قابل توجه، با دو دسته از مسائل و چالش­های بنیادین که در دو گروه چالش­های ساختاری و چالش­های زمینه­ای قابل طبقه­بندی است، مواجه بوده و گذر از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب از طریق قرارگیری برنامه­ریزی توسعه کشور بر مدار آمایش سرزمین، مشتمل بر تزریق سه مؤلفه «آینده­نگاری»، «سیاست­گذاری» و «فرصت­سازی» به بدنه نظام برنامه­ریزی توسعه کشور است، میسر خواهد بود. در پایان به منظور به دست دادن ارکان اصلی سند ملی آمایش سرزمین، که بر اساس قانون برنامه ششم توسعه می­بایست در سال 1396 انجام پذیرد، نسبت به تبیین سؤالات و ابهامات، انتظارات و ملاحظات اساسی اهتمام شده است.