فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نحوه پراکنش مکانی درختان یکی از مهم‌ترین ویژگی ساختاری توده جنگلی است که به‌عنوان شاخصی از مراحل توسعه، تنوع زیستی، ثبات اکولوژیکی، فرآیندهای رقابت و عملکرد کلی اکوسیستم‌های جنگلی محسوب می‌شود از این رو هرگونه تغییر در پراکنش مکانی درختان، نقش مهمی در اکوسیستم جنگل دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی کارایی شاخص‌های فاصله تا همسایه، ابرهارت،‌ هاپکینز و جانسون-زایمر در برآورد پراکنش الگوی مکانی توده‌های طبیعی جنگلی در منطقه ارسباران بود. برای جمع‌آوری اطلاعات از عرصه، از روش فاصله‌ای نزدیکترین همسایه‌ها در 60 نقطه نمونه‌برداری استفاده شد. در هر نقطه قطر و ارتفاع درختان مرجع و سه درخت همسایه در نزدیکترین فاصله از درخت مرجع و فاصله و آزیموت بین آنها اندازه‌گیری و ثبت شد. شاخص فاصله همسایگی بین درختان نشان داد که میانگین فاصله‌های اندازه‌گیری شده 08/0 ± 2/4 متر بود و طبقه 4 تا 6 متر دارای بیشترین فراوانی در بین فواصل اندازه‌گیری شده بود. مقدار شاخص ابرهارت 08/1، شاخص ‌هاپکینز 63/0 و شاخص پراکنش جانسون-زایمر 29/1 و در نهایت الگوی پراکنش درختان، یکنواخت نشان داده شد. آزمون‌های آماری در مطالعه حاضر الگوهای پیش‌بینی شده توسط‌ این شاخص‌ها را در سطح% 95 تایید کردند. به دلیل اقدامات حفاظتی صورت گرفته در جنگل ارسباران، این منطقه می‌تواند نشان‌دهنده الگوی واقعی پراکنش گونه‌ها باشد بنابراین الگوی به‌دست آمده تا حدود زیادی قابل اطمینان خواهد بود به این ترتیب پیشنهاد می‌شود که نقشه الگوی پراکنش برای هرگونه درختی در منطقه تهیه شود، تا ضمن در اختیار قرار دادن نتایج مناسب‌تر و دقیق‌تری از ساختار توده و امکان تکمیل بانک اطلاعات اکولوژیکی منطقه، داده‌های با ارزشی در کمک به برنامه‌های مدیریتی منطقه فراهم شود.