چارچوب روش شناسی پهنه‌بندی ریسک آتش‌سوزی جنگل در اکوسیستم های کوهستانی (مطالعه موردی: استان کردستان)

نویسندگان

1 گروه برنامه ریزی محیط زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

2 گروه برنامه ریزی و طراحی محیط ، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

3 گروه برنامه ریزی و طراحی محیط ، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

doi
چکیده

جنگل یکی از مهم‌ترین منابع طبیعی تجدیدشونده و سرمایه‌های ملی هر کشور است که امروزه این منبع با ارزش به ‌وسیله عوامل متعدد انسانی و طبیعی از جمله آتش‌سوزی، تهدید و تخریب‌ می‌‌شود. با توجه به این که هر ساله آتش‌سوزی‌های زیادی در جنگل‌های استان کردستان رخ می‌دهد بنابراین، هدف این تحقیق شناسایی عوامل موثر در وقوع آتش‌سوزی جنگل‌های کردستان و پهنه‌بندی خطر به منظور دستیابی به راهکارهای کنترل و مقابله با آتش‌سوزی مقرر شد.در این پژوهش پس از تعیین پارامترهای اکولوژیکی و انسانی با بهره‌‌گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی و روش تحلیل سلسله مراتبی، فاکتورهای موثر تحلیل و وزن هر یک محاسبه و در ادامه نقشه فازی بر اساس ضریب اهمیت هر طبقه از هر لایه برای همه پارامترها تهیه و پس از روی‌هم‌گذاری نقشه‌ها با روش ترکیب خطی وزنی، نقشه نهایی پهنه‌بندی ریسک آتش‌سوزی به دست آمد.نقشه پهنه‌بندی ریسک آتش‌سوزی در پنج طبقه (ریسک بسیار کم، ریسک کم، ریسک متوسط، ریسک بالا و ریسک بسیار بالا) انجام و در نهایت به بررسی مناطق با ریسک بسیار بالا پرداخته شد. نتیجه‌گیری به این گونه است که از کل منطقه مورد مطالعه 9/6 درصد در منطقه ریسک بسیار کم، 5/18 درصد در منطقه با ریسک کم، 26 درصد در منطقه با ریسک متوسط، 30 درصد در منطقه با ریسک بالا و 5/18 درصد در ریسک بسیار بالا قرار دارد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که بین متغیر تغییرات کاربری اراضی و افزایش میزان آتش‌سوزی جنگل ارتباط مستقیم وجود دارد.