ویژگیهای مغناطیسی ذرات معلق انباشته روی برگ چنار برای پایش آلودگی هوا در تهران
نویسندگان
1 گروه جنگلداری، دانشکده منابعطبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3 گروه محیط زیست، دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران
4 محیط زیست، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلوم و تحقیقات تهران
5 گروه زمین شناسی، آزمایشگاه محیط و دیرینمغناطیس، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران
6 زمین شناسی (زمین شناسی ژئوکرونولوژی)، دانشگاه تربیت مدرس تهران
doi
چکیده
پایش خواص مغناطیسی ذرات معلق در هوا که بر روی برگ درختان ترسیب شدهاند اطلاعات مفیدی از توزیع فضایی ذرات معلق را در مناطق شهری و صنعتی فراهم میآورد. مطالعه حاضر با هدف بسط و توسعه بهکارگیری روش مغناطیس سنجی محیطی برای مطالعه آلودگیهای محیطزیست در ایران و بررسی و پایش آلایندههای فلزی هوا ناشی از تردد خوردها در برخی از نقاط پرترافیک تهران انجام گرفت. برگهای درختان چنار در مناطق درونی پارک چیتگر به عنوان منطقه پاک و میدان آزادی و پلگیشا بهعنوان منطقه پرتردد جمعآوری شد. در هر ناحیه پایههای درختی سالم در کمترین فاصله از خیابان بهصورت تصادفی انتخاب شد. جهت قرارگیری درختان نسبت به خیابان و نور خورشید و جهت وزش باد یکسان در نظر گرفته شد. برگهای کاملا سالم از خارجیترین قسمت تاجپوشش هر از سمت خیابان، از ارتفاع حداقل 5/1 تا 2 متری از سطح زمین جمعآوری شد. برگها در نایلونهای لفافهدار در مخزن یخ با حداقل تماس دست قرار داده و درکوتاهترین زمان به آزمایشگاه منتقل شد. مولفههای مغناطیسی اعم از پسماند مغناطیسی طبیعی، پذیرفتاری مغناطیسی جرمی، پسماند مغناطیسی ایزوترمال و پسماند مغناطیسی القایی اشباع شده در نمونهها اندازهگیری شد. غلظت مس، آهن، سرب و کادمیوم با طیف سنج جرمی اندازهگیری و رابطه بین مولفههای مغناطیسی و فلزات بررسی شد. نتایج نشان داد که بالاترین ارزش پذیرفتاری و پسماند مغناطیسی اشباع برگ با ترافیک بالاتر خودروها در آزادی و گیشا در ارتباط است. بررسی ترکیب ذرات در منطقه چیتگر، ترکیبی از کانیهای فرومغناطیسی سخت مانند هماتیت با غلظت بالا و کانیهای فرومغناطیس نرم با غلظت کم را نشان داد که حاصل فعالیت صنایع پیرامونی و ترافیک بزرگراه تهران-کرج است. سهم حضور کانیهای مغناطیسی نرم در هر دو منطقه آزادی و گیشا در مقایسه با چیتگر بالاتر بود. در آزادی اندازه ذرات بزرگتر بوده و رفتار کانیها نشاندهنده ترکیبی از حضور کانیهای نرم و کانیهای سخت بود، در حالیکه اندازه ذرات در گیشا کوچکتر بود.
