بررسی اثرات گرد ‌و غبار کارخانه سیمان پیوند گلستان روی چند گونه‌ی گیاهی با روش مگنومتری

نویسندگان

1 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گنبدکاووس

2 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس

3 گروه مرتعداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس

doi
چکیده

آلودگی‌های فیزیکی هوا از پیامدهای فعالیت بشر، به ویژه در قرن بیستم است که آثار مستقیم و غیرمستقیمی بر انسان و محیط پیرامون آن دارد. این تحقیق از یک روش نوین تحت عنوان مغناطیس‌‌سنجی، برای بررسی میزان آلودگی در برگ چند گونه‌‌ی گیاهی موجود در اطراف کارخانه سیمان پیوند گلستان انجام شد. نمونه‌گیری از برگ سه گونه‌ی گیاهی درمنه Artemisia voulgaris L. قیاقSorghum halepense L.  و تمشکSchreber.  Rubus sanctus در دو فصل بهار و پاییز با دو فاصله‌ی 200 و 500 متری از کارخانه و یک منطقه‌ی شاهد دور از کارخانه انجام شد. نمونه‌های گیاهی بدون دست‌خوردگی در کیسه‌های پلاستیکی به صورت جداگانه بسته‌بندی شدند. سپس، نمونه‌ها در فضای مسقف خشک شده و بعد از پودر کردن، نمونه‌ها در داخل قوطی‌هایcm3 6 قرار داده شدند. میزان پسماند مغناطیسی طبیعی نمونه‌ها توسط دستگاه مغناطیس‌سنج چرخان اندازه‌گیری شد. نتایج نشان می‌دهد که میزان پسماند مغناطیسی در فاصله‌ی نزدیک به کارخانه (200 متری) نسبت به فاصله‌ی (500 متری) و منطقه‌ی شاهد بیشتر بوده است. میزان پسماند مغناطیسی در گونه‌ی درمنه در فصل بهار در فواصل 200، 500 متری و شاهد به ترتیب 73/699، 60/375 و 74/88 آمپر بر متر و در فصل پاییز در فواصل 200، 500 متری و شاهد به ترتیب 03/142، 21/70 و50/30 آمپر بر متر مشاهده شد. میزان پسماند مغناطیسی قیاق در فصل بهار در فواصل 200، 500 متری و شاهد به ترتیب 03/277، 27/91 و 73/43 آمپر بر متر و در فصل پاییز در فواصل 200، 500 متری و شاهد به ترتیب 09/92، 20/19 و 74/57 آمپر بر متر مشاهده شد. میزان پسماند مغناطیسی گونه‌ی تمشک در فصل بهار در فواصل 200، 500 متری و شاهد به ترتیب 36/546، 20/355 و 30/68 آمپر بر متر و در فصل پاییز 2/288، 10/196 و 13/74 آمپر بر متر بود. میزان پسماند مغناطیسی در تیمار شاهد به مراتب کمتر از فاصله‌ی 200 و 500 متری بوده است. نتایج نشان می‌دهد که گونه‌ی درمنه در فصل بهار و گونه‌ی تمشک در فصل پاییز بیشترین جذب آلودگی را در بین گونه‌های مورد مطالعه داشته‌اند.