فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از معیارهای توسعة رفاه اجتماعی، افزایش سطح ایمنی جامعه و دسترسی مناسب و مطلوب شهروندان به زیر ساخت­های ایمنی در زمان بروز مخاطرات و بحران­های شهری است. مکانیابی مطلوب مراکز خدمات امداد در کنار سایر کاربری­های اساسی، یکی از عوامل مهم در پایداری عملکرد مراکز خدمات­رسان در مواقع بروز مخاطرات شهری و افزایش ضریب ایمنی شهری به شمار می­رود. گسترش همه­جانبه و پرشتاب شهر کرج، به­عنوان یک کلان شهر در دهه­های اخیر، و عدم فرصت کافی در ساماندهی بافت­های شهری و فراهم­سازی زیرساخت­های مناسب شهری سبب شده که پیامدهای نامطلوب و اثرگذار در افزایش توسعة فضای شهری و منطقه­ای و ناکارآمدی رفاه شهروندان را در پی داشته باشد. در پژوهش حاضر، با توجه به تنوع ملاک­های مکانیابی برای هر یک از مراکز امدادرسانی و نقش­های مختلف هر یک از آنها در هنگام وقوع حادثه، ایستگاه­های آتش­نشانی به­عنوان یکی از مهم­ترین مراکز در تأمین ایمنی شهرها انتخاب شده است. در پی آن، الگوی مکان­یابی مراکز آتش­نشانی بر اساس چهار معیار تأثیرگذار اصلی ـ به ترتیب اهمیّت جمعیت، شبکة معابر، شعاع عملکرد و کاربری اراضی شهری ـ سنجش می­شود. از سوی دیگر، چهارده زیر معیار و شش گزینه طرح­ریزی و با استفاده از منطق فازی در چهار چوب تحلیل سلسله مراتبی و بهره­گیری از ابزارهای تحلیل مکانی جهت دستیابی به الگوی توزیع و پراکنش بهینة این کاربری در سطح منطقة چهار کرج طرح­ریزی می­شود. در ادامه، با وزن­دهی و امتیازبندی معیارها زیرمعیارها و گزینه­ها، بهترین مکان­ها و اولویت­های بعدی برای احداث مراکز آتش­نشانی مشخص شده است. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که مدیران شهری، به­هنگام مواجهه با تغییرات و توسعة آتی فضای شهری و تغییر ترتیب اهمیّت معیارها و زیرمعیارها قابلیّت انتخاب گزینه مناسب و اولویت­های بعدی را خواهند داشت.