نقش جریانات فضایی در فرایند خزش روستایی (lمطالعه موردی: ناحیه سلیمان آباد)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی

2 عضو علمی دانشگاه خوارزمی،تهران

3 عضو علمی دانشگاه خوارزمی ، تهران

doi
چکیده

شهرها و روستاها به عنوان مراکز اصلی تجمع انسان­ها و شکل دهنده اصلی بنیان­های جغرافیایی یک ناحیه می­باشند که دارای روابط خاص با تکیه بر ویژگی­های اقتصادی ـ اجتماعی و فضایی با یکدیگر هستند. پیوندهای روستایی ـ شهری پدیدهای حاصل از تعامل دوسویه    سکونتگاه­های روستایی و کانون­های شهری در عرصه منطقه­ای است که به سبب جریان­های مختلف از جمله جریان افراد، کالاها، اطلاعات، فناوری، نوآوری و مانند آن پدید می­آید. این گونه جریان­ها منشأ دگرگونی­های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی محیط­های روستایی       می­باشد. هدف این تحقیق بررسی جریانات فضایی درونی و بیرونی سکونتگاه­های روستایی و نقش و اثرگذاری آنها بر شکل­گیری و گسترش فرایند خزش روستایی می­باشد. ناحیه مورد مطالعه تحقیق را ناحیه  سلیمان­آباد، در دهستان گلیجان از شهرستان تنکابن تشکیل می­دهد.   داده­های مورد نیاز از طریق بررسی میدانی، تکمیل پرسشنامه خانوار، شورا و دهیاری در روستاهای مورد مطالعه و برخی اسناد بدست آمده است. داده­های جمع­آوری از طریق نرم­افزارGis ،Spss ، آمار توصیفی و آزمون آماری (رگرسیون خطی) تجزیه و تحلیل شده است. نتیجه نشان می دهد که جریان جمعیت و جریان سرمایه دو جریان غالب فضایی ناحیه بوده که سبب تحولات فضایی، کالبدی در ناحیه شده است. گسترش فیزیکی کالبدی لجام­گسیخته و تغییرات بافت سکونتگاهی، گسترش واحدهای خدماتی ـ کارگاهی، افزایش ساخت و ساز در بخش مسکن موجب پدیده خزش روستایی شده که تخریب زمین­های زراعی و باغی را در پی داشته است.