بهگزینی کریدور زیستگاهی گونه پلنگ ایرانی در پارک ملی گلستان با استفاده از روش تئوری مدار الکتریکی
نویسندگان
1 دانشگاه گرگان
2 موسسه بهاران
3 موسسه بهاران
doi
چکیده
پارک ملی گلستان بهعنوان منطقهای منحصربهفرد به لحاظ شرایط توپوگرافی ویژه و شرایط اقلیمی از کیفیت زیستی برخوردار است. پلنگ زیرگونه ایرانی یکی از گونههای پرچم این منطقه است که در ردهبندی اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت و منابعطبیعی (IUCN) در طبقه در خطر انقراض قرار دارد. مهمترین عامل در کاهش جمعیت اینگونه، تخریب و نابودی زیستگاههای آن معرفی شده است. بنابراین، شناخت عوامل موثر بر مطلوبیت زیستگاه پلنگ بهعنوان یک ابزار کارآمد، میتواند مدیران را در مدیریت و حفاظت از زیستگاههای باقیمانده و بهگزینی لکههای جدید یاری رساند. در این مطالعه ابتدا به یافتن مطلوبترین نقاط برای زیستگاه پلنگ ایرانی پرداخته شد. با استفاده از مدل ارزیابی چند معیاره، چهار لکه بهعنوان لکههای بهینه به دست آمد. در ادامه پژوهش از تئوری مدار الکتریکی برای بررسی ارتباطات زیستگاه پلنگ ایرانی بین لکههای مذکور استفاده شد و بر اساس نقشههای جریان، الگوی حرکت و ارتباطات عملکردی برای گونهی هدف و همچنین نواحی مهم ارتباطی در منطقه مطالعاتی شناسایی شد. در انتها سه لکهی زیستگاهی به همراه راه ارتباطی مابین آنها از قسمت شمالغربی پارک ملی تا جنوبشرقی پارک در محدوده مرکزی بهترین مسیر برای گونهی پلنگ ایرانی پیشنهاد شد. نظریهی مدار الکتریکی نشان داده که میتواند در مدلسازی طراحی کریدور در سیمای سرزمین بسیار مفید واقع شود.