شناسایی عوامل مؤثر و تعیین ابعاد اصلی و تدوین چهارچو ب راهبردهای شرکت مادر صنایع دفاعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، تهران (نویسنده مسئول) Email: nourimohamadani.m@ut.ac.ir

2 استاد مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

صنعت دفاعی برای برآورده کردن نیازهای نظامی و اقتصادی کشور از ساختار «شرکت مادر» استفاده می‌کند. این شرکت‌های مادر، برای اداره و خلق ارزش بیشتر از مجموع شرکت‌های تابع، نیازمند راهبرد سطح شرکت‌ مادر هستند ولی به‌دلیل نوپا بودن، مطالعات راهبردی مدون و مستدل کمی روی این موضوع انجام شده است. ازآنجایی‌که راهبرد شرکت مادر برای هر صنعت منحصربه‌فرد است و زمانی اثربخش خواهد بود که علاوه بر محتوا و فرایند، در زمینه اصلی خود و از لایه‌های فکری خبرگان برآید؛ بنابراین این پژوهش در صدد است بر مبنای پیاز تحقیق ساندرز و با روشی کیفی و راهبردی داده‌بنیاد، عوامل اصلی راهبردهای شرکت مادر صنایع دفاعی را در زمینه اصلی تبیین و برای تدوین آن‌ها چهارچوبی ارائه کند. بدین منظور با روش نمونه‌گیری نظری 23 نفر از مدیران ارشد یازده شرکت مادر صنایع دفاعی انتخاب و با آن‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام شد و داده‌ها با پانزدهمین نفر به سر حد کفایت رسید. در ادامه از 124 کدباز، 43 کد محوری و 13 کد انتخابی حاصل از داده‌های مصاحبه مقوله‌های مؤثر بر راهبرد شرکت مادر استخراج و در چهار جدول خلاصه شد. سپس این مقوله‌ها براساس رهیافت نظام‌مند اشتراس و کوربین (1998) به عوامل علی، زمینه‌ای و مداخله‌گر دسته‌بندی و از تأثیر آن‌ها بر پدیده اصلی، راهبردها و پیامدهای ارزش‌آفرین به دست آمد. در پایان هم ارتباط این عوامل در قالب چهارچوبی نشان داده شد. از نتایج حاصل از این پژوهش می‌توان به تمرکز بیشتر مدیران بر راهبرد، تعامل بهتر شرکت‌های تابع، ساختار متناسب، الگوی نفوذ مناسب، هماهنگی و همکاری بین سطوح شرکت مادر و بلوغ واحدهای کسب‌وکار در شرکت‌های مادر صنایع دفاعی اشاره کرد