فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درجه اشباع آب یکی از پارامترهای کلیدی در مهندسی زمین‌شناسی نفت جهت محاسبه حجم هیدروکربن مخزن و هم چنین کاهش ریسک اقتصادی در توسعه میادین نفتی محسوب می‌شود. اولین تلاش ها برای تخمین درجه اشباع آب سازندی با استفاده از داده‌های نمودارهای چاه‌پیمایی توسط آرچی در مخازن ماسه سنگی تمیز صورت گرفت که نتایج آن بصورت یک رابطه تجربی برای مخازن کربناته نیز تعمیم داده شد. در مخازن کربناته به دلیل ناهمگنی شدید ثابت فرض نمودن این پارامترها با خطای زیادی همراه است. از سوی دیگر محاسبه این پارامترها به دلیل زمان بر و هزینه بر بودن و از دست رفتن بخشی از مغزه برای تمام طول چاه امکان پذیر نمی باشد. روش-های هوش مصنوعی از روش‌های جدید، کم هزینه و دقیقی هستند که می‌توانند با استفاده از داده‌های چاه‌پیمایی، درجه اشباع آب مخزن را در کمترین زمان ممکن به صورت غیر مستقیم تخمین بزنند. لذا در این مطالعه با استفاده از چاه‌‌نگارهای مختلف و روش هوشمند سیستم استنتاج عصبی- فازی تطبیقی(ANFIS-FCM)، درجه اشباع آب در یکی از مخازن هیدروکربوری جنوب غربی ایران (میدان آزادگان شمالی) به صورت غیرمستقیم تخمین زده شده است. جهت بکارگیری این روش هوش مصنوعی پایگاه داده متشکل از 2511 داده‌ی چاه‌نگاری بوده که به دو بخش داده‌های آموزش (1758 داده) و داده‌های آزمون جهت ارزیابی مدل‌ها (753 داده) تقسیم شدند. نتایج نشان‌دهنده عملکرد بسیار مناسب روش سیستم استنتاج عصبی- فازی تطبیقی(ANFIS-FCM)، در تخمین درجه اشباع آب است. بنابراین می‌توان از مدل سیستم استنتاج عصبی- فازی تطبیقی(ANFIS-FCM)، به عنوان یک روش قدرتمند، سریع و دقیق برای تخمین غیرمستقیم درجه اشباع آب در مخازنی که درجه اشباع آب از طریق مغزه اندازه‌گیری نشده استفاده نمود.