بررسی توزیع مکانی و زمانی گردوغبار در ایران

نویسندگان

1 دانشگاه حکیم سبزواری

2 دانشگاه حکیم سبزواری

doi
چکیده

یکی از مهم‌ترین چالش‌های محیط‌زیستی به وجود آمده در منطقه خاورمیانه و ایران در سال‌های اخیر پدیده گردوغبار است. طوفان گردوغبار، فرایند پیچیده‌ای است که تحت تاثیر فعل‌وانفعالات سامانه‌های جوی بوده و اساسا شرایطی مانند سرعت زیاد باد، خاک برهنه و هوای خشک سبب ایجاد آن می‌شود. بنابراین، با توجه به مطالب فوق در این پژوهش برای بررسی فصلی وقوع گردوغبار در ایران از داده‌های مجموع تعداد دفعات وقوع گردوغبار در دوره آماری 1990 تا 2012 استفاده شد. همچنین برای بررسی و پهنه‌بندی توزیع زمانی و مکانی وقوع گردوغبار در منطقه‌ی مذکور از روش وزن‌دهی معکوس فاصله (IDW) در محیط نرم‌افزار ARCGIS 10.3 استفاده شد. نتایج نشان داد که مناطق جنوب و جنوب‌شرقی و جنوب‌غربی یا به عبارتی نیمه‌ جنوبی کشور با توجه به موقعیت نسبی خود مانند عرض جغرافیایی پایین و قرار گرفتن مناطق بیابانی در این مناطق در تمام فصول سال دارای گردوغبار هستند. حتی در فصل زمستان که پدیده گردوغبار در تمام کشور به حداقل خود می‌رسد در جنوب شرق کشور که شامل مناطق جنوبی استان سیستان و بلوچستان است گردوغبار با شدت‌های متفاوت وجود دارد.