بررسی راهکارهای ترجمه‌ای فیتزجرالد در دو برگردان سلامان و ابسال جامی از منظر چسترمن (۱۹۹۷)

نویسندگان

1 دانشیار مطالعات ترجمه، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و زبان‌ها، دانشگاه اراک، اراک، ایران

doi
10.30465/cpl.2025.49195.3302
چکیده

این مقاله، راهبردهای ترجمه‌ای چسترمن را در دو برگردان فیتزجرالد از سلامان و ابسال جامی را بررسی می‌کند. مسئله اصلی این است که چگونه فیتزجرالد با استفاده از راهبردهای مختلف ترجمه‌ای پیشنهادی چسترمن، اثر جامی را به زبان انگلیسی منتقل کرده است و چه تأثیراتی این راهبردها بر متن مقصد داشته‌اند. پرسش اصلی تحقیق این است که چگونه می‌توان از رهگذر راهبردهای ترجمه‌ای بازنویسی و جرح و تعدیل فیتزجرالد از اثر اصلی را تبیین کرد. روش تحقیق، توصیفی-تبیینی است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند فیتزجرالد در برگردان نخست خود عمدتاً از شگردهای راهبرد نحوی مانند تغییر صورت، تغییر بیان، و ترجمة تحت‌اللفظی، و در برگردان پانوی از شگردهای راهبرد معنایی و منظورشناختی مانند فیلتر فرهنگی، حذف و کاهش اطلاعات، تلخیص، و بومی‌سازی و طبیعی‌سازی بهره برده است. این راهبردها منجر به تغییرات معنایی، نحوی، و منظورشناختی در متن مقصد شده‌اند و اثر اصلی جامی را به ویژه در برگردان ثانوی، نه فقط بازنویسی، بلکه تفسیر و تعبیر کرده است. نتایج نشان می‌دهد فیتزجرالد با استفاده از این راهبردها توانسته است در برگردان ثانوی خود، اثری پذیرفتنی برای مخاطب زبان و فرهنگ انگلیسی ایجاد کند، اما در عین حال، از دقت و وفاداری به متن اصلی کاسته است.