فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سنت شفاهی یکی از موضوعات مهمی است که از چند جنبه نیازمند بازنگری است. در این پژوهش با تکیه بر برخی منابع مهم انگلیسی عربی و فارسی، ابتدا نگاهی به سنت شفاهی در سایر فرهنگ ها داشته­ایم؛ سپس به مقایسۀ آن با سنت شفاهی در ایران باستان پرداخته­ایم. یکی از مهم­ترین مبانی سنت شفاهی ارتباط مستقیم آن با تقدس کلام است که در این مقاله نمونه­هایی از آن در میان اعراب قدیم و ایرانیان باستان تشریح شده است. از مهم­ترین نتایج این پژوهش این است که؛ با نگاه به سنت شفاهی از منظر زبانی و کارکردِ ذهنِ انسانِ بدوی و با کندوکاو در سازوکار آن، می­توان به رازورمزِ جهانِ بدوی راه یافت. به عنوان مثال یکی از مهمترین اسرار در بخش­های کهن اوستا، ارتباط فرهنگ و سنت شفاهی با قالب سرودهای دینی و آئینی و به ویژه ستایش و پرستش خدایان است؛ به نحوی که می­توان ادعا کرد ستایش خدایانِ باستان، ویژگیِ ذاتیِ سنت شفاهی در این دوره است. در نهایت با اینکه انسان امروزی از مرحلۀ شفاهی به دنیای کتابت راه یافته است، همچنان جلوه­هایی از این جهان­بینی را می­توان در آثاری چون گات­ها مشاهده کرد.