معرّفی سه قطعۀ افزوده شده به برخی دستنویسهای شاهنامه
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشگاه ولیعصر(عج) رفسنجان،رفسنجان، ایران.
doi
10.30465/cpl.2024.48285.3288چکیده
به دلیل اهمیتی که شاهنامۀ فردوسی در میان مردم داشته دستنویسهای آن غالباً مورد دستکاری کاتبان و مالکان آن قرار میگرفته است. یک نمونه از دخل و تصرّفات این افراد، سرودن روایاتی بود که به انگیزههای گوناگون، به متن افزوده میشد. تعدّد این روایات کوتاه و بلند چنان است که امروز کمتر دستنویسی از شاهنامه میشناسیم که این الحاقیات در آن راه نیافته باشد. در سالهای اخیر و با رشد کمّی و کیفی پژوهشهای حماسی، شمار بسیاری از روایات الحاقی شاهنامه، شناسایی و معرّفی شدهاند با این وجود گاهی در برخی دستنویسها، روایات افزودۀ دیگری نیز دیده میشود که تاکنون به آن توجّه نشده است. در این مقاله نخست به بررسی پژوهشهایی میپردازیم که به معرّفی و نقد روایات الحاقی شاهنامه پرداختهاند سپس سه روایت الحاقی دیگر «داستان نبرد طهمورث با دیوان»، «ازدواج جمشید با دختر شاه هند» و «فرستادن خاقان چین به زابلستان به اسارت» را که وارد برخی دستنویسهای قرن نهم به بعد شده است معرّفی میکنیم و به بررسی آنها میپردازیم.