فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«جنگ نامه خامس آل عبا در زمین کربلا» یکی از منظومه‌های حماسی مربوط به واقعة عاشورا در ادب فارسی است که توسّط میرزا محمد اکبر بمرودی قاینی معروف به «منشی» (ف.1180 ق.) در 2000 بیت و به تقلید از شاهنامة فردوسی سروده شده است. این منظومه پس از حمد و ثنای خدای تعالی و مدح پیامبر اسلام (ص) و امیرالمؤمنین (ع) به گزارش جنگ‌های امام حسین (ع) و یارانش در صحرای کربلا و به درجۀ رفیع شهادت رسیدن آن‌ها پرداخته؛ در این منظومه که تاکنون از دید پژوهشگران به دور مانده، اعتقادات و باورهای اسلامی، صحنه‌های رجزخوانی و همچنین ترسیم نمایش‌گونه وقایع عاشورا به شکل دقیق آمده است. استفاده از ترکیبات و جمله‌واره‌های خاص زبان حماسی، استفاده صحیح از قابلیت‌های زبانی و ادبی همچون ایجاز، واج‌آرایی، اغراق، تشبیه و ... از نکات مثبت این منظومه می‌باشد. در عین حال ناتوانی شاعر در به کارگیری صحیح اصول قافیه، همچنین نپرداختن به شهدای شاخص واقعه کربلا از مواردی است که ارزش ادبی و محتوایی این اثر را کاسته است. معرّفی این منظومه و بررسی ویژگی‌های سبکی این اثر نکته‌ای است که در این مقاله به آن می‌پردازیم.