استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی و وروش تحلیل سلسلهمراتبی در پهنهبندی خطر زمینلرزه استان کرمان
نویسندگان
1 دانشیار گروه زمینشناسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
2 دانشیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم و مرکز پژوهشی زمینلرزه، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
3 دانشجوی کارشناسیارشد، گروه زمینشناسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
doi
10.22084/nfag.2022.24784.1481چکیده
استان کرمان یکی از لرزهخیزترین گسترههای ایران بوده که در گذشته، رخداد زمینلرزههای ویرانگر، سبب آسیبهای جانی ومالی فراوان در آن گردیده است. از این رو، تهیه نقشه پهنهبندی خطر زمینلرزه در این گستره ضروری بهشمار میآید. این پژوهش نیز برای تهیه نقشه کاربردی پهنهبندی خطر زمینلرزه در استان کرمان با بهکارگیری سیستم اطلاعات جغرافیایی انجام گرفته است. نخست، معیارهای گسلهای جنبا در استان، زمینلرزههای تاریخی و دستگاهی، زمینریختشناسی، استحکام ساختگاه و زمینساخت جنبا وهمچنین زیرمعیارهای آنهاکه درپهنهبندی خطرزمینلرزه دخیل بودهاند، بررسی و ارزیابی شده و به لایههای اطلاعاتی در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی تبدیل گردیدند. اهمیت زیر معیارهایی چون درازا، سازوکار و جنبش گسل و همچنین بزرگا و ژرفای زمینلرزهها که برای نخستین بار، درتهیه نقشه پهنهبندی خطر زمینلرزه درنظرگرفته شده، سبب افزایش دقت نقشهها میگردد. سپس، وزندهی لایههای اطلاعاتی بهکمک روش تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) با بهکارگیری سیستم تصمیمگیری گروهی و بهکارگیری نرمافزارهای لازم صورت گرفت. در پایان، لایههای اطلاعاتی بهدست آمده برپایه روش AHP تلفیق شده و گسترههای گوناگون استان از دیدگاه خطر زمینلرزه، در نقشه پهنهبندی خطر زمینلرزه استان کرمان به گسترههایی با خطر لرزهای خیلی زیاد (نوار شمال، شمال باختری کرمان و گسلهای جیرفت و سبزهواران)، گسترههایی با خطر متوسط (جنوب خاوری و شمال باختری کرمان) تا گسترههای کمخطر (باختر استان، لوت و جازموریان) دستهبندی شدند. نقشههای بهدست آمده با پژوهشهای پیشین و اطلاعات زمینلرزهشناسی مقایسه گردید که نشاندهنده دقت بالای نقشه بهدست آمده است.
