فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در اینکه سامانیان در پی احیای فرهنگ ایران باستان بوده‌اند، تردیدی وجود ندارد. حمایت آنها از دقیقی شاعر و تشویق او برای به نظم کشیدن خدای‌نامه را باید به همین خاطر دانست. اما دقیقی تنها شاعری نبود که سامانیان او را به کاری چنین بزرگ گمارده بودند. رودکی، بزرگ‌ترین شاعر دربار سامانیان، نیز مأموریت داشت تا کلیله و دمنه را به نظم درآورد. دربارۀ علت به نظم کشیده شدن خدای‌نامه بسیار گفته‌اند، اما تاکنون توجه چندانی به چرایی انتخاب رودکی برای به نظم درآوردن کلیله و دمنه نشده است. در مقالۀ حاضر کوشیده‌ایم تا دلیل انتخاب کلیله و دمنه از سوی سامانیان و نظم آن توسط رودکی را بررسی نماییم. آنچه مسلم است آنکه به دلیل خاستگاه هندی کلیله و دمنه نمی‌توان آن را اثری نوشته شده در فرهنگ ایرانشهری دانست اما نکته‌ای که باید به آن توجه داشت، تغییراتی (دخل و تصرف‌هایی) است که ایرانیانی چون ابن مقفع در این متن ایجاده کرده و از این طریق به آن رنگی ایرانشهری داده‌اند؛ تغییراتی که از کلیله و دمنه اثری ساخته است که «فن زندگی» و شیوۀ بخردانۀ زندگی (البته هماهنگ با فرهنگ ایرانشهری) را تعلیم می‌دهد