فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ازدواج با محارم و اختلافات موجود در داخل خاندان کیانیان بر سر تصاحب قدرت از دورۀ پادشاهی گشتاسپ تا اتمام پادشاهی کیانیان دو مقوله­ای هستند که به نظر می­رسد بی­ارتباط با یکدیگر نیستند. نکتۀ شایان توجّه سیمای دگرگون شدۀ آنها در روایات غیردینی نسبت به روایات دینی است به گونه­ای که در این گزارش­ها مخصوصاً گشتاسپ و اسفندیار حریص قدرت نمایانده شده­اند. از اینرو مقالۀ حاضر با بررسی ازدواج با محارم در ایران پیش از اسلام، قائل به وجود دو گونه ازدواج با محارم با انگیزه­های متفاوت در این دوره­های تاریخی است یکی بر پایۀ باور انتقال نسب و نژاد از طریق زنان در جامعه زن/ مادر سالاری و دیگری سنت خویدوده مزدیسنایی با هدف حفظ نژاد و خون و تحکیم و اتحاد جامعۀ مزدیسنایی در عصر ساسانیان است که به غلط به دین زرتشتی نسبت داده می­شود و ممکن است این تصور را به وجود آورد که ازدواج­های کیانیان با محارمشان از نوع خویدوده بوده است ولی با توجّه به شواهد موجود ظاهراً این وصلت­­ها مبتنی بر باور زن تباری صورت گرفته است و زنان این دوره نقش اساسی در رسیدن شاه بعدی بر مسند حاکمیت داشته­اند.