زمینه‌های تاریخی داستان نبرد رستم و کاموس کشانی در شاهنامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی تاریخ ایران باستان، گروه تاریخ، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.30465/cpl.2024.9569
چکیده

روایات شاهنامه به صورت غیرمستقیم برگرفته از خداینامه­های ساسانی و دیگر منابع پراکندۀ این دوره هستند که خود در طول دورۀ ساسانی تحت تأثیر برخی خاندان­های صاحب نفوذ پرداخته شده­اند و بازتابندۀ تاریخ ایران باستان تحت تأثیر نگاه حماسی و اسطوره­ای ایرانیان به تاریخ هستند. داستان نبرد رستم و کاموس کشانی یکی از این روایات است که ریشه در تاریخ دورۀ اشکانی دارد. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که داستان نبرد رستم و کاموس کشانی در شاهنامه از چه زمینۀ تاریخی برخوردار است؟ یافته­های این مقاله نشان خواهند داد که این داستان بازتابی از نبرد اشکانیان و کوشانیان در زمان بلاش چهارم و کانیشکا است که با دلاوری خاندان سورن در سیستان و خاندان گودرز در گرگان در نهایت به سود ایرانیان پایان یافت. اعمال خاندان سورن در این رویداد بعدها به شخصیت رستم منتسب شد، اعمال گودرزیان به سردودمان آنان گودرز کشواد نسبت داده شد و نام کانیشکا با تلفظ کاموس وارد تاریخ ملی ایران شد.