درنگی بر نوادرِ لغات و اصطلاحات قهرماننامۀ ابوطاهر طرسوسی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران،ایران.
doi
10.30465/cpl.2024.9481چکیده
در یکی از نسخههایِ فارسیِ قهرماننامۀ طرسوسی نوادر لغات و اصطلاحاتی دیده میشود که نمونۀ مشابه آن را در دیگر متون زبان و ادب فارسی به سختی میتوان پیدا کرد. این نسخۀ خطّی محفوظ در کتابخانۀ ملّیِ ایران بوده و کتابتِ آن در اوایلِ قرن سیزدهم قمری انجام گرفته است. نوادر لغات و اصطلاحاتِ این نسخه از چند منظر قابل توجّه است؛ نخست، به دلیلِ تحریرهای متفاوتی که از قهرماننامۀ طرسوسی در دست است، بسیاری از این نوادر در دیگر نسخههایِ فارسیِ برجای مانده از روایت قهرماننامه ملاحظه نمیگردد. دوم، در فرهنگها یا لغتنامهها آمده ولی شاهدی برای آن از دیگر متون زبان و ادب فارسی ثبت نشده است. سوم، در فرهنگها یا لغتنامهها مدخل مستقلی برای آنها ترتیب داده نشده است ولی در دیگر متونِ مصحَّح زبان و ادب فارسی یکی دو نمونه شاهد مثال دارد که به دلیل ناشناختگی و نادر بودنِ لغت یا اصطلاح، مصحّحان دربارۀ معنایِ آن ره به خطا بردهاند و یا توضیحِ آنان دقیق و جامع نیست. نگارنده در این مقاله هر یک از این واژگان و اصطلاحات را در مدخلی مستقل آورده است و سپس با ذکر شواهدِ آن در دیگر متون و بررسی آرا و نظریاتِ دیگران، معنایِ پیشنهادیِ خود را به دست داده است