طراحی مدل گسترش حسا بداری مدیریت زیستمحیطی تولید پاک در صنایع شیمیایی و پتروشیمی
نویسندگان
1 استاد، گروه آموزشی مدیریت عملیات و علوم تصمیم، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. رایانامه: asghari@ut.ac.ir
2 1 عضو هیات علمی، گروه مدیریت ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. رایانامه: samadranjb@pnu.ac.ir 2 دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. (نویسنده مسئول). رایانامه: samadranjb@pnu.ac.ir
3 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. رایانامه: mnikbakht@ut.ac.ir
doi
چکیده
با توجه به افزایش فشارهای جهانی و علاقه به مسائل زیستمحیطی در دو دهه گذشته، حسابداری مدیریت زیستمحیطی بهعنوان راهحلی جدید در زمینه حسابداری مطرح شده است که میتواند ضمن ارائه اطلاعات در مورد مسائل زیستمحیطی به ذینفعان، موجبات کاهش اثرات زیستمحیطی، بهبود عملکرد زیستمحیطی سازمانها و دستیابی به پایداری را فراهم آورد. پژوهش حاضر از نوع مطالعات کاربردی با رویکرد کیفی است. پس از بررسی نظاممند پژوهشهای مرتبط با عناصر اثرگذار بر گسترش حسابداری مدیریت زیستمحیطی با استفاده از روش تحلیل محتوا و ارائه مدل نظری پژوهش، در ادامه با استفاده از روش دلفی پس از تشکیل پانل متخصصان پژوهش شامل 21 نفر از خبرگان دانشگاهی، مدیران و کارشناسان ارشد دارای تخصص، تجربه و یا سوابق پژوهشی در زمینه حسابداری مدیریت محیط زیست با استفاده از ابزار پرسشنامه و طی 4 راند دلفی به اجماع نظری خبرگان حاصل و نتایج در قالب مدل مفهومی پژوهش ارائه شد. بنابراین جهت محاسبه CVI، چنانچه مقدار CVI بهدست آمده از 79/0 بزرگتر باشد، روایی محتوای مقیاس مورد تأیید میباشد، که در پژوهش حاضر برای تمام متغیرها مورد تأیید قرار گرفت. براساس نتایج، تحقق گسترش حسابداری مدیریت زیستمحیطی تولید پاک در صنایع پتروشیمی و شیمیایی تحت تأثیر (عوامل مرتبط با شرکت، عوامل مرتبط با حسابداری زیستمحیطی و قوانین و مقررات زیستمحیطی)، بود. بر اساس نتایج پژوهش، تأثیر همه عوامل بر گسترش حسابداری مدیریت زیستمحیطی مثبت و معنادار است. بنابراین، آزمون و برازش مدل بهدست آمده در جامعه آماری واقعی (شرکت های فعال در در پالایشگاه پتروشیمی شهرستان)، نیز بیانگر مطلوبیت برازش مدل و صحت فرضیات آن است.