فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کاربرد حکایت‌های حیوانات در طول زمان به دلایل اجتماعی، تاریخی، نظام های گفتمانی یا خلاقیت راویان آنها با تغییر و تطور در مؤلفه های ساختاری همراه بوده است. این مقاله در پی پاسخ به این پرسش است که شخصیت روباه در حکایت‌های قرن 3 تا 9 چه تغییراتی داشته و این تغییر چه تأثیری بر سیر روایی حکایت داشته است. برای دستیابی به این هدف 33 حکایت از 18 کتاب در بازه زمانی ذکر شده، انتخاب و بر اساس دیدگاه کلی روایت شناسان ساختارگرا به ویژه آراء برمون بررسی شده است. روباه در حکایت‌ها در مقابل سایر شخصیت‌ها نقشی فعال و محوری دارد و سیر تحولی را از شخصیت منفی به مثبت طی می‌کند. در برخی ازکتب قرن ششم با تفاوت‌هایی در شخصیت روباه روبه‌رو می‌شویم. در برخی از حکایت‌ها روباه حیله‌گر و منفعت طلب گاهی به چهره‌ای چاره اندیش، عاقل و فریب خورده تبدیل شده و در برخی مواقع نیز حیله‌گری ناجی می‌شود. این حیوان متأثر از جریان عرفان و تصوف بیشتر به ارزش‌های درونی پی می‌برد؛ همچنین از صورت حیوانی فاصله گرفته و عهده‌دار نقش‌های انسانی مانند وزارت و نگهبانی می-شود.