ارزیابی مقایسه‌ای اثرات آرامبخشی، هماتولوژی و بیوشیمیایی تزریق وریدی زایلازین، دتومیدین، مدتو‌‌میدین و دکسمدتو‌‌میدین در اسبچه‌ خزر

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی بیماری‌های درونی دام‌های بزرگ، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

4 استاد گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

5 استاد گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22055/ivj.2025.535198.2817
چکیده

    پژوهش‌های داروشناسی در زمینه آگونیست‌های گیرنده آلفا-۲ آدرنرژیک، در اسبچه خزر بسیار محدود است.  بنابراین، هدف مطالعه حاضر ارزیابی اثرات آرام‌بخشی، هماتولوژی و بیوشیمیایی تزریق وریدی زایلازین، دتومیدین، مدتومیدین و دکسمدتومیدین در اسبچه خزر بود.  در این مطالعه، شش اسبچه خزر به صورت تصادفی به پنج گروه تقسیم شدند و هر گروه یکی از چهار آگونیست گیرنده آلفا-۲ یا سرم فیزیولوژیک را دریافت کردند.  داروها شامل تزریق وریدی ۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم زایلازین، ۲۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم دتومیدین، ۱۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم مدتومیدین، ۵ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم دکسمدتومیدین یا ۵ میلی‌لیتر سرم فیزیولوژیک 9/0 درصد بود.  سطح آرام‌بخشی و پاسخ‌های فیزیولوژیک، از جمله ضربان قلب، نرخ تنفس، حرکات دستگاه گوارش و دمای رکتال، بلافاصله قبل از تزریق دارو (زمان صفر) و سپس در فواصل ۵، ۱۰، ۱۵، ۳۰، ۴۵، ۶۰، ۷۵، ۹۰، ۱۰۵ و ۱۲۰ دقیقه پس از تزریق ارزیابی شد.  نتایج نشان داد که تفاوت معنی ­داری در میانگین سطح آرام‌بخشی  و عدم تعادل  بین برخی گروه‌های مورد بررسی وجود نداشت.  همچنین یافته‌ها بیان­گر آن بود که در هیچ یک از زمان‌های اندازه‌گیری شده، تفاوت معنی ­داری در میانگین ضربان قلب بین گروه‌ها و گروه کنترل مشاهده نشد؛ اگر چه در نرخ تنفس، حرکات دستگاه گوارش، دمای رکتال و برخی پارامترهای هماتولوژی و بیوشیمیایی خون، در برخی از زمان‌های اندازه‌گیری شده پس از تزریق، اختلاف معنی ­داری دیده شد.