مطالعه بافتزایی و تکوین لوزالمعده در جنین قرقاول
نویسندگان
1 استاد گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانش آموخته دکترای حرفه ای ، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشجوی کارشناسی فیزیوتراپی و توانبخشی، دانشکده فیزیوتراپی و توانبخشی، دانشگاه باهچه شهیر، استانبول، ترکیه
doi
10.22055/ivj.2025.542208.2838چکیده
هدف اصلی این مطالعه بررسی بافتشناسی و تکوین لوزالمعده قرقاول در مراحل جنینی بود. تعداد 25 تخم قرقاول بارور شده در انکوباتور با دمای 5/۳۷ درجه سانتیگراد و رطوبت ۵۸ تا ۶۲ درصد قرار داده شدند. سه رویان قرقاول در سنین 13، 15، 17، 19 و 21 و همچنین سه جوجه یک روزه قرقاول جمع آوری شد. بعد از آماده سازی بافت شامل آبگیری، شفافسازی و آغشته سازی با پارافین مذاب، نمونه ها برش داده شد (5 میکرومتر). برشها با رنگهای هماتوکسیلین و ائوزین، ماسون تریکروم و گوموری تری کروم رنگآمیزی شدند. لوزالمعده قرقاول بین روزهای ۱۳ تا ۱۵ دوره جنینی شروع به تشکیل کرده بود. در جنین ۱۷ روزه قرقاول، علاوه بر لوب پشتی، تشکیل لوب شکمی نیز آغاز شده بود. مشابه جنین ۱۵ روزه قرقاول، لوزالمعده جنین ۱۷ روزه شامل سلولهای اپیتلیال تمایز نیافته، بافت همبند و مجاری توسعه نیافته بود، اما تعداد سلولهای آسینار افزایش یافته بود. در جنینهای ۱۹ روزه، آسینوس تشکیل شده و عمدتاٌ سازماندهی شده بود. همچنین، جزایر لانگرهانس در این سن مشاهده شدند. در جنین ۲۱ روزه، بین لوبی و مجاری دفعی اصلی شناسایی شدند و تشکیل جزایر لانگرهانس افزایش یافته بود. در جوجه قرقاول ۱ روزه، قسمت برونریز لوزالمعده، آسینوس، توسعه یافتهتر بود. جزایر لانگرهانس نیز به وضوح قابل مشاهده بودند، زیرا این جزایر در لوب طحال بیشتر از سایر لوبها بودند. نتیجه گیری می شود بافتزایی لوزالمعده قرقاول بین روزهای روز ۱۳ و 15 اتفاق میافتد و تا پس از هچ ادامه می بابد. تکوین لوب پشتی زودتر آغاز شده بود. ساختار بافتی لوزالمعده از طریق تمایز پی در پی اجزای کلیدی شکل می گیرد. جزایر لانگرهانس در روز 19 رویانی ظاهر شدند و به دنبال آن بافت آسینی برون ریز و سیستم مجاری تکوین پیدا کردند که نقطه اوج تشکیل اعضای جنینی را نشان می دهد.