طراحی مدل ریاضی توانمندسازی قابلیت‌های زیست‌محیطی زنجیره تأمین حلقه بسته

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، قزوین، ایران

2 استاد مدیریت، گروه مدیریت صنعتی و فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 استادیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، قزوین، ایران

doi
چکیده

آلودگی‌های زیست‌محیطی به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های انسان تبدیل شده است. امروزه حجم بالای زباله‌های صنعتی ایجادشده توسط محصولات نظامی، فشار نهاده‎های زیست‌محیطی و همچنین کمبود منابع، صنایع تولیدکننده در این حوزه را ترغیب کرده تا به سمت پیاده‌سازی زنجیره تامین حلقه بسته حرکت کنند. هدف اصلی این پژوهش طراحی مدل ریاضی توانمندسازی قابلیت‌های زیست‌محیطی زنجیره تأمین حلقه بسته است. این پژوهش، ازنظر هدف، یک تحقیق کاربردی و ازنظر جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات و روش تجزیه‌وتحلیل یک تحقیق کمی است. بنابراین یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی فازی طراحی شده است. مدل ارائه‌شده مبتنی بر چهار هدف است که هدف اول آن حداقل ساختن نشر آلایندگی؛ هدف دوم، حداقل ساختن زباله‌های زیست‌محیطی؛ هدف سوم، حداقل ساختن هزینه و هدف چهارم، حداقل ساختن خطر تامین مواد اولیه است. پس از طراحی مدل، اعتبارسنجی مدل با حل آن در ابعاد کوچک صورت گرفته است و سپس با استفاده از چهار الگوریتم NSGAII,MOPSO,MOACO,MOSA مدل در ابعاد متوسط و بزرگ حل و نتایج آن باهم مقایسه شده است. بر اساس نتایج تحلیل حساسیت، واکنش مدل نسبت به پارامترهای مختلف بررسی شده است. نتایج نشان داده، ملاحظات هم‌زمان ابعاد زیست‌محیطی، اقتصادی و خطر در پارامترها به بهبود عملکرد زنجیره تأمین حلقه بسته ازنظر توانمندسازی قابلیت‌های زیست‌محیطی و سودآوری  منجر می‌شود.