بررسیِ انتقادیِ ترجمۀ کتابِ اطباق‌الذهب به همراهِ معرّفی و ارزیابیِ دست‌نوشتی کهن و نویافته از این ترجمه

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشدِ مطالعاتِ ترجمه، دانشگاهِ علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشیارِ مترجمیِ زبانِ انگلیسی، دانشگاهِ علامه طباطبائی، تهران، ایران،

doi
10.30465/cpl.2023.40754.3087
چکیده

شرف‌الدّین شفروه از دانشمندان و نویسندگانِ زبان‌زدِ سدۀ‌ ششمِ هجری است. یکی از آثارِ او کتابی است با نامِ اطباق‌الذهب فی المواعظ و الخطب که آن را به پیروی از سبکِ کتابِ اطواق‌الذهب جاراللّه زمخشری نوشته‌است. ترجمه‌ای فارسی و کهن از این کتاب بر جای مانده که به تصحیحِ عبدالحمید ربیع‌نیا و علی ولی‌منش در سالِ ۱۳۹۱ از سویِ انتشاراتِ کتابخانه، موزه و مرکزِ اسنادِ کتابخانۀ مجلسِ شورایِ اسلامی به چاپ رسیده‌است. هدفِ نوشتۀ حاضر بررسیِ انتقادیِ متنِ این ترجمۀ کهن بود. برایِ رسیدن به این هدف، متنِ چاپی با دست‌نوشتِ اساسِ تصحیح و متنِ عربیِ این کتاب سنجیده شد. در این سنجش، آشکار شد که متنِ چاپی نادرستی‌ها و کاستی‌ها، افتادگی‌ها و افزودگی‌هایی (از مصحّحان) دارد و کوشش شد تا این لغزش‌ها برطرف شود. همۀ افتادگی‌ها و افزودگی‌ها نیز شناسایی،‌گردآوردی و نشان داده شد. هدفِ دیگرِ این نوشته معرّفیِ دست‌نویسی کهن از این ترجمه بود. افزون بر معرّفی، متنِ این دست‌نوشت با متنِ چاپی سنجیده و امتیازهایِ آن یاد کرده ‌شد. بهره‌گیری از این نسخۀ کهن و ارزش‌مند برایِ دست‌یابی به متنی تن‌درست و پاکیزه، کامل و کم‌غلط در تصحیح‌هایِ بعدی بایسته می‌نماید.