کاوشی در ماهیت راهبرد : زمینه‌سازی برای خلق اندیشه‌ای نو

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری کارآفرینی فناورانه دانشگاه تهران، نویسنده مسئول؛ رایانامه: vahabi.m@ut.ac.ir

2 استاد دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران

3 استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

4 دانشیار دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

doi
چکیده

باوجود آنکه راهبرد عنصری اساسی برای نیل به اهداف سازمانی است، این مفهوم در ماهیت به‌عنوان کلیتی یکپارچه به‌شمار نمی‌رود. شاید بتوان گفت دلیل این امر، استنادِ صرف به تعاریفی است که در ظاهر از تنوع بسیار برخوردار بوده و به‌وجهی از منشور چندوجهیِ شناخت از ماهیت این پدیده اشاره دارند و به‌نحوی گریزناپذیر سوءتعبیرها و عدم اجماع میان صاحب‌نظران این حوزه را موجب شده‌اند. لیکن وجود ماهیت‌های گوناگون از این مفهوم اجتناب ناپذیر است. شایان توجه است، در حالی که اندیشمندان فعال در حوزه مدیریت راهبردی، بعضاً در غفلت از دستاوردهای حاصله از مطالعات بین رشته‌ای از جمله علوم فلسفی، به بازتولید نظریه‌های ایستا خو گرفته‌اند، این پژوهش در تلاش است تا با روشی تحلیلی- بنیادین و با بهره‌گیری از شیوه تفکر علمی به کاوش در خصوص ماهیت پویای راهبرد بپردازد. بنابراین با تجزیه و تحلیل تعاریف به‌عنوان گام نخست از فرایند تفکر علمی آغاز و با پی بردن به منشاء پیدایش و تکوینِ اندیشه‌ها در لایه‌های زیرین ظواهر، در گام دوم به کاوش در بن‌انگاره‌های نهفته در پسِ ظواهرِ تعاریف خواهد پرداخت. دستاورد این دو گام برقراری پیوند میان تحلیل‌ها با علت‌العلل‌ها و لایه‌های زیرین اندیشه‌ و مفروضات پایه نظریه‌های شکل‌دهنده به آنها و حصول ماهیت‌های سه گانه (علم، تجربه و حرفه) از راهبرد است. اما اکتفای این پژوهش تنها به کاوش نیست و با برداشتن گام سوم و آمیخته ساختن ماهیت‌ها با تکیه بر بنیان فلسفی کانت و بنیان ماهیتِ واقعی انسان به‌عنوان موجودی خلاّق، نوآور، با غایتی باز و تخیّل‌گرا، اندیشه‌ای نو در باب ماهیتِ راهبرد ارائه خواهد شد.