تاثیر نانوذرات نقره سنتز شده از از ماکروجلبک سیستوسیرا ایندیکا بر برخی شاخصهای ایمنی ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio)
نویسندگان
1 دانشیار گروه شیلات، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران
2 استاد گروه بهداشت دام، طیور و آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران و عضو قطب بهداشت و بیماریهای ماهیان گرمابی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22055/ivj.2025.524054.2795چکیده
کاربرد نانوذرات نقره در آبزیپروری در سالهای اخیر به دلیل خواص ضدمیکروبی، ضدقارچی، ضدویروسی و قابلیت اثرگذاری بر سیستم ایمنی آبزیان مورد توجه فراوان قرار گرفته است. علیرغم این که نانوذرات سنتز شده با روش زیستی به دلیل استفاده از ترکیبات طبیعی در سنتز آنها، دوست دار محیط زیست بوده اما شناخت اثرات آن بر آبزیان ضروری است. هدف از پژوهش حاضر بررسی تغییرات شاخص های ایمنی ماهی کپور معمولی طی مواجهه با نانوذات نقره سنتز شده از جلبک سیستوسیرا ایندیکا میباشد. پس از انتقال ماهیان به آزمایشگاه، به منظور مطالعه تغییرات شاخص های ایمنی از جمله فعالیت لیزوزیم، کمپلمان، انفجار تنفسی، پراکسیداز، گلبولهای سفید، پروتئین کل و ایمنوگلوبولین سرم به مدت 14 روز در معرض سه غلظت نانوذرات نقره سنتز شده از جلبک سیستوسیرا شامل 10 درصد LC50، 25 درصد LC50 و 50 درصد LC50 قرار گرفتند. نمونه برداری در روزهای 1، 3، 7 و 14 انجام شد. نانوذرات سنتز شده دارای شکل کروی و با اندازه 31/42 نانومتر بودند. نتایج نشان داد که در مقایسه با گروه شاهد، مواجهه ماهیان کپور معمولی در تیمار 2 به طور معنی داری باعث افزایش فعالیت لیزوزیم و کاهش فعالیت کمپلمان سرم، انفجار تنفسی و پراکسیداز در روز چهاردهم شد. کاهش معنی دار فعالیت لیزوزیم نیز در همین روز در تیمار 3 مشاهده شد. تعداد گلبولهای سفید در همه غلظتهای نانوذرات نقره در مقایسه با تیمار شاهد افزایش معنی داری داشت. پروتئین کل و ایمنوگلوبولین سرم با وجود نوسانات کاهشی و افزایشی در روزها و تیمارهای مختلف تفاوت معنیداری در مقایسه با گروه شاهد نداشتند. نتایج نشان داد تنها غلظت 25 درصد LC50 نانوذرات نقره بر شاخصهای ایمنی کپور معمولی اثرگذار بوده و سایر غلظتها تغییر محسوسی ایجاد نکردند، همچنین وابستگی روشنی به غلظت مشاهده نشد.