نقدی بر تصحیح الصّراح من الصّحاح

نویسندگان

1 استادیار گروه فرهنگ‌نویسی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تهران، ایران

doi
10.30465/cpl.2023.41615.3108
چکیده

فرهنگ عربی‌ـ فارسی الصّراح من الصّحاح یکی از آثار جمال‌الدین ابوالفضل محمد قَرشی و ترجمه‌ای ملخّص از تاج‌اللغة و صحاح‌العربیة اثر ابونصر اسماعیل ‌بن حماد جوهری است. قرشی این کتاب را در سال 700ق در کاشغر ماوراء‌النهر به‌پایان رساند. محمدحسین حیدریان در سال ۱۳۹۷ش، الصّراح من الصّحاح را تصحیح و با ترجمۀ بخش‌های عربی آن منتشر کرد. در این مقاله، نخست از روش تصحیح صراح با دیدی انتقادی سخن رفته‌است. سپس اشتباهات و نادرست‌خوانی‌های مصحح با مراجعه به دو نسخۀ خطی مورد استفادۀ او، یک نسخۀ چاپ سنگی و صحاح جوهری، ذکر و صورت صحیح پیشنهادی ارائه شده‌است؛ در ادامه، اهمِّ اختلافات و ناهماهنگی‌های ضبط متن با ضبط نسخ، خصوصاً نسخۀ اساس، بررسی گردیده و در پایان به برخی از نقایص و کمبودهای متن چاپی در مقایسه با دستنویس‌ها اشاره شده‌‌است.