تحلیل حکایت‌های بازنویسی شده کلیله و دمنه براساس انواع اقتباس

نویسندگان

1 دانش آموخته ،زبان و ادبیات فارسی ،دانشگاه شهرکرد. شهرکرد. ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد. شهرکرد. ایران.

doi
10.30465/cpl.2023.39929.3059
چکیده

حکایات و داستان‌های کهن (کلیله و دمنه) به دلیل داشتن ظرفیت‌های آموزشی و مضامین عالی و ناب تربیتی، منابع بسیار مناسبی برای تربیت، پرورش و شکوفا کردن استعدادهای کودکان و نوجوانان محسوب می‌شوند. هدف پژوهش حاضر تحلیل داستان­های بازنویس شده کلیله و دمنه بر اساس انواع اقتباس است. روش تحقیق به صورت تحلیل محتواست. ضمن بررسی تعریف اقتباس و انواع، نویسندگان برای انجام یک اقتباس خلاق و مناسب راهکارها و معیارهای مختلفی را ارائه داده­اند. انتخاب عنوان مناسب و خلاق، استفاده از شگردهای سپید نویسی و شکاف گویا، خلاقیت در شروع و پایان بندی داستان­ها، گسترش طرح حکایت و قصه­های کهن از طریق افزایش تعداد حوادث داستان، افزایش کشمکش­ها و.. از مهم­ترین مولفه­های یک اقتباس خلاق و آزاد از متون کهن از جمله کلیله و دمنه است. نتایج پژوهش نشان داد که از میان آثار بررسی شده چهار گروه بازنویس، علیرغم آن که هر چهار گروه از معیارهای بازنویسی خلاق استفاده‌ی چندانی نکرده­اند؛ اما داود لطف الله و مژگان شیخی، بر حسب میانگینی که به دست آمد، نسبت به دو بازنویس دیگر یعنی مهدی آذر یزدی و رضا شیرازی، بیشتر از شاخصه‌های اقتباس خلاق در داستان‌های خود استفاده نموده‌اند.