تدوین الگوی نهادینهسازی فرهنگ خدمت در سازمانهای دولتی ایران
نویسندگان
1 مدیریت دولتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی (رفتار سازمانی) دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین
3 استادیار دکتری تخصصی مدیریت دولتی و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین
4 استادیار دکتری تخصصی مدیریت و عضو هیات علمی دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا
doi
چکیده
سازمانها در دنیای متغیر امروز با توجه به تغییر و تحولاتی که در عرصههای گوناگون ایجاد شده است، باید نسبت به نهادینهسازی فرهنگ سازمانی در بین کارکنان خود اقدام کنند. بهنظر میرسد ضرورت تحول نظام اداری بیش از هر زمان دیگری احساس میشود که برای این منظور؛ شناسایی مسائل، مشکلات و چالشهای آن در اولویت قرار دارد. مشکلات و چالشهای نظام اداری دارای چندین بخش است که یکی از آنها فرهنگ خدمت است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی نهادینهسازی فرهنگ خدمت در سازمانهای دولتی ایران انجام پذیرفته است که از حیث هدف کاربردی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام پذیرفته است. مشارکتکنندگان در بخش کیفی که بهصورت مصاحبه نیمه ساختاریافته بوده تعداد 15 نفر از خبرگان و متخصصان و صاحبنظران حوزه مدیریت دولتی براساس روش غیر احتمالی قضاوتی انتخاب شدند و با پیادهسازی آن در نرم افزار MAXQDA، مؤلفهها شناسایی و تلخیص گردیده است. نتایج نشان داده است که در بعد عوامل سازمانی، مولفههای آموزش و یادگیری خدمت، رهبری و مدیریت کارکنان و رویکرد مدیریت و قدرت دارای بیشترین مفهوم و اهمیت بوده است. در بعد عوامل محیطی نیز خطمشیگذاری، منافع و مشارکت عمومی، باورهای مذهبی و رفتار، هویت و ارزشهای انسانی دارای بیشترین مفهوم و اهمیت است. در نتیجه سازمانهای دولتی مولفههای فرهنگ خدمت را شناسایی و بر اساس آنها راهکارهایی برای بهبود و نهادینهسازی فرهنگ خدمت در کارکنان طراحی و نسبت به آموزش آنها اقدام کنند. در سازمانهای دولتی، فرهنگ مطلوب خدمت که شامل عوامل سازمانی، فردی و محیطی است، باید بر اساس یادگیری فرهنگ خدمت (داستانها، شعائر، نمادهای فیزیکی، امتیازات ویژه، زبان رمز و آموزش ) و استمرار فرهنگ خدمت (گزینش، جامعه پذیری، مدیریت عالی و تقویت ارزشها) فرهنگ خدمت مطلوب را در سازمان خود نهادینه (آموزش، پاداش، قوانین و مقررات، جابجایی) سازند. با توجه به نتایج، برنامهریزی برای بهبود ابعاد و مولفههای نهادینه کردن فرهنگ خدمت درسازمانهای دولتی ضروری است واز طرفی مولفههای فرهنگ خدمت که دارای اهمیت بیشتری هستند، باید توسط مدیران در سازمان با روشهای مناسب، نهادینهسازی و تثبیت شوند.