اثر تجویز خوراکی لاکتی پلانتی باسیلوس پلانتاروم ریزپوشانی شده بر کارایی و ایمنی‌زایی واکسن آئروموناس هیدروفیلا در کپور معمولی

نویسندگان

1 دانشجوی PhD بهداشت آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران و مربی گروه بیماری‌های طیور و آبزیان، بیمارستان دامپزشکی واسط، اداره کل دامپزشکی، وزارت کشاورزی عراق، واسط، عراق

2 استاد گروه بهداشت دام، طیور و آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استاد گروه بهداشت دام، طیور و آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 دانشیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

5 دانشیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22055/ivj.2024.476485.2735
چکیده

    در مطالعه حاضر، تأثیر تجویز خوراکی پروبیوتیک لاکتی پلانتی باسیلوس پلانتاروم به صورت آزاد و کپسوله شده با آلژینات/کیتوسان بر ایمنی‌زایی و کارایی واکسن آئروموناس هیدروفیلا در ماهی کپور معمول ارزیابی شد. تعداد 360 قطعه ماهی کپور معمولی (با وزن 48±1/5 گرم) به طور تصادفی به چهار گروه در سه تکرار تقسیم شدند.  گروه اول، دوم و سوم در برابر باکتری آئروموناس هیدروفیلا واکسینه شده و گروه اول با خوراک پایه، گروه دوم با پروبیوتیک ساده و گروه سوم با پروبیوتیک ریزپوشانی شده تغذیه شدند.  گروه چهارم یا گروه شاهد با جیره پایه بدون مکمل تغذیه شد.  زیست سنجی و نمونه‌گیری خون و روده در روزهای صفر، 30 و 60 آزمایش انجام شد.  شاخص‌های عملکرد رشد (ضریب تبدیل غذایی، نرخ رشد ویژه، نسبت کارایی پروتئین و نسبت کارایی غذا) و همچنین شاخص‌های ایمنی‌ (تیتر آنتی‌بادی، فعالیت لیزوزیم، کمپلمان و باکتری‌کشی، احیای NBT، میزان گلوبولین و فعالیت میلوپراکسیداز) اندازه‌گیری و بین گروه‌ها مقایسه شد.  همچنین پارامترهای خونی (RBC، WBC، Hb و Hct)، فعالیت آنزیم‌های روده‌ای (لیپاز، پروتئاز، آمیلاز، ALP) و وضعیت آنتی‌اکسیدانی (سطح MDA، SOD، GSH و فعالیت کاتالاز) و برخی شاخص‌های بیوشیمیایی سرم (گلوکز، اوره، کلسیم، تری‌گلیسرید، ALP، CPK و بیلی‌روبین) اندازه‌گیری و بین گروه‌ها مقایسه شدند.  در روز 60 آزمایش، ماهیان باقی‌مانده در هر گروه با سویه بیماری‌زای آئروموناس هیدروفیلا مورد چالش قرار گرفتند و مرگ و میر تجمعی به مدت 14 روز ثبت شد.  نتایج نشان داد که بالاترین شاخص‌های رشد و فعالیت آنزیم‌های روده‌ای در گروه 3 که واکسینه شده و با پروبیوتیک میکروکپسوله تغذیه شده بودند مشاهده شد.  شاخص‌های ایمنی در تیمارهای 2 و 3 به طور معنی‌داری نسبت به گروه کنترل افزایش داشتند.  پارامترهای خونی و شاخص‌های بیوشیمیایی سرم بین تیمارها تفاوت معنی‌داری نشان ندادند.  تلفات پس از چالش در تیمارهای 3 (20 درصد) و 2 (20 درصد) به طور معنی‌داری کم­تر از گروه کنترل (60 درصد) بود.  به طور کلی، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که نه تنها تجویز این پروبیوتیک نقش مهمی در بهبود کارایی و ایمنی‌زایی واکسن تزریقی آئروموناس در ماهی کپور معمولی دارد، بلکه میکروکپسوله کردن این پروبیوتیک با آلژینات/کیتوزان اثر آن را بر کارایی و ایمنی‌زایی واکسن افزایش می‌دهد.  بنابراین، استفاده از این روش میکروکپسوله‌سازی برای بهبود کارایی پروبیوتیک و واکسن توصیه می‌شود.