مطالعه مورفولوژی و مورفومتری مهره‌های کمری خاجی در خوکچه هندی (Cavia porcellus) بر اساس تصاویر سی‌تی اسکن

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکترای حرفه ای دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

2 استادیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، واحد نقده، دانشگاه آزاد اسلامی، نقده، ایران

3 استادیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

doi
10.22055/ivj.2025.482863.2744
چکیده

    توموگرافی کامپیوتری (CT) از تکنیک‌های تصویربرداری تشخیصی دقیقی می‌باشد که برای ارزیابی ستون مهره‌ها در دام‌های کوچک و حیوانات اگزوتیک استفاده می‌شود.  هدف از این مطالعه بررسی مورفولوژیک و مورفومتریک مهره‌های کمری خاجی نرمال در خوکچه‌هندی (Cavia porcellus) بر اساس تصاویر سی‌تی اسکن بود.  در این مطالعه توصیفی - مقطعی از 10 خوکچه‌هندی بالغ سالم (5 نر و 5 ماده) با میانگین سنی 20/1±12 ماه و میانگین وزنی 15/0 ± 04/1 کیلوگرم استفاده شد.  متعاقب بی‌هوشی خوکچه‌هندی با کوکتل داروهای زایلازین (mg/kg 4) و کتامین (mg/kg 60)، سی‌تی اسکن از مهره‌های کمری خاجی آن در پلن‌های ساجیتال، عرضی و دورسال از قسمت قدامی اولین مهره کمری تا انتهای خلفی خاجی انجام گرفت.  براساس نتایج این مطالعه تمامی قسمت‌های مهره‌های کمری خاجی و مفاصل بین مهره‌ای خوکچه‌هندی در تصاویر توموگرافی کامپیوتری قابل مشاهده و ارزیابی هستند.  زوائد شوکی مهره‌های کمری در پلن ساجیتال و زوائد مفصلی قدامی و خلفی در بازسازی‌های ساجیتال و عرضی بهتر قابل شناسایی هستند.  زوائد پستانی و شیارهای مهره‌ای قدامی و خلفی در پلن دورسال بهتر دیده می‌شوند.  دو فرورفتگی جانبی در سوراخ مهره‌ای کودال L6 در محل اتصال پدیکول و بدنه مهره قابل مشاهده بود که این ویژگی آناتومیکی برای اولین بار گزارش می‌شود.  فضاهای بین کمانی (interarcuate spaces) در مهره‌های کمری خوکچه‌هندی بسیار باریک بودند، اما این فضا بین مهره‌های L6 و S1 پهن و بزرگ بود، لذا جراحان برای بی‌حسی اپیدورال می‌توانند از این محل نسبت به پونکسیون مایع مغزی نخاعی و تزریق داروهای بی‌هوشی اقدام نمایند.  در این مطالعه اندازه‌گیری‌های مورفومتریک از قسمت‌های مختلف تشکیل دهنده مهره‌های کمری خاجی انجام یافته و تحت آنالیز آماری قرار گرفتند.  نتایج این مطالعه می‌تواند برای آموزش علوم آناتومی توموگرافی کامپیوتری مهره‌های لومبوساکرال، تفسیر تصاویر CT اسکن و نیز در معاینات بالینی و امور درمانی خوکچه‌هندی (Cavia porcellus) مورد استفاده قرار گیرند.