فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: فناوری هوش مصنوعی (AI) با ارائه ابزارهایی نظیر چت‌بات‌های تشخیصی، سیستم‌های پایش از راه دور، و الگوریتم‌های تحلیل داده‌های پزشکی، پتانسیل بهبود دسترسی، دقت و کارایی خدمات بهداشتی را دارد. این مطالعه با هدف شناسایی و تحلیل چالش‌های اخلاقی کاربرد هوش مصنوعی در تعاملات پزشک و بیمار انجام شده است.روش اجرا: جستجوی سیستماتیک مقالات علمی در پایگاه‌های داده معتبر بین‌المللی شامل PubMed، Scopus، Web of Science، Google Scholar، SpringerLink، ScienceDirect، BMJ، SagePub، و پایگاه‌های فارسی‌زبان SID و IranDoc انجام گرفت. کلیدواژه‌های مورد استفاده شامل «هوش مصنوعی»، «چالش‌های اخلاقی هوش مصنوعی در ارتباط پزشک و بیمار»، و معادل‌های انگلیسی آن‌ها مانند «Artificial Intelligence» و «Ethical Challenges of AI in Doctor-Patient Communication» بود. جستجو در بازه زمانی ژانویه 2021 تا ژوئن 2025 با رعایت استانداردهای PRISMA انجام شد.یافته ها: یافته ها نشان داد استفاده از هوش مصنوعی در ارتباط پزشک و بیمار همراه با چالش های اخلاقی می باشد. از جمله این چالش‌ها می‌توان به حفظ حریم خصوصی بیماران، امنیت داده‌ها، سوگیری الگوریتم‌ها و احترام به کرامت انسانی اشاره کرد. حفظ حریم خصوصی و امنیت اطلاعات پزشکی بیماران از اهمیت بالایی برخوردار است و هرگونه نقص در این زمینه می‌تواند به نقض حقوق بیماران منجر شود. همچنین، سوگیری‌های موجود در الگوریتم‌های هوش مصنوعی می‌توانند به تصمیم‌گیری‌های ناعادلانه و نادرست منجر شوند.نتیجه گیری: این مطالعه بر ضرورت تدوین سیاست‌های اخلاقی جامع و تقویت آموزش پزشکان و کادر درمان در زمینه چالش‌های هوش مصنوعی تأکید دارد. این اقدامات می‌توانند ضمن بهره‌مندی از مزایای هوش مصنوعی، مانند افزایش دسترسی به خدمات بهداشتی و بهبود فرآیندهای تشخیصی، خطرات اخلاقی آن را به حداقل برسانند. علاوه بر این، توسعه الگوریتم‌های قابل تفسیر (Explainable AI)، پروتکل‌های امنیتی پیشرفته، و رویکردهای بیمارمحور برای رضایت آگاهانه ضروری است تا اعتماد عمومی و کیفیت مراقبت‌های بهداشتی حفظ شود.