پروفایل بیان ژن‌های سیتوکین گاوی در سلول‌های سوماتیک شیر در مراحل مختلف اولین دوره شیردهی گاوهای شیری هلشتاین

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ژنتیک و اصلاح نژاد دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ژنتیک و اصلاح نژاد دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
10.22055/ivj.2024.455006.2713
چکیده

    سلول‌های سوماتیک شیر پروتئین‌های محلول متعددی مانند سیتوکین‌ها را تولید می‌کنند که نقش مهمی در ایمنی غدد پستانی ایفا می‌کنند.  این مطالعه با هدف بررسی پروفایل‌های بیان ژن‌های سیتوکین پیش التهابی گاو شامل IL-2، IL-6، IL-8، TNF-α، IFN-γ و GM-CSF در سلول‌های سوماتیک شیر در مراحل مختلف شیردهی در گاوهای هلشتاین سالم در اولین دوره شیردهی خود انجام شد.  برای این منظور، RNA کل از سلول‌های سوماتیک شیر تعداد 18 رأس گاو شیری سالم در مراحل اولیه، میانی و اواخر دوره شیردهی استخراج شد و واکنش real-time PCR جهت بررسی بیان ژن‌های سیتوکین برای تمام نمونه ­ها انجام شد.  نتایج نشان داد که بیان تقریباً تمام ژن‌های سیتوکین به جز ژن TNF-α در حیوانات در میانه نسبت به مرحله اولیه شیردهی به طور معنی‌داری بیش­تر بود.  با این حال، بیان ژن‌های سیتوکین نیز در مرحله اواخر شیردهی در مقایسه با اوایل شیردهی روند بالاتری را نشان داد، اما این تفاوت‌ها تنها برای سطوح mRNA ژن‌های TNF-α و GM-CFS معنی‌دار بود.  علاوه بر این، تفاوت بیان ژن‌های سیتوکین در گاوها در مرحله انتهای شیردهی نسبت به حیوانات در مرحله میانی شیردهی معنی‌دار نبود.  در کل دوره شیردهی، سطوح رونویسی mRNA برای IL-6 و IL-2 به ترتیب در غلظت­ های بالا و پایین نسبت به سایر ژن‌های سیتوکین مشاهده شد.  همبستگی بین سطوح بیان ژن برای اکثر ژن­ های مورد مطالعه در مراحل مختلف شیردهی تقریباً معنی‌دار نبود. با این حال، ارتباط معنی‌داری بین IL-8 و GM-CSF در کل، مراحل اولیه و اواخر دوره شیردهی یافت شد.