فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ساختگاه سد مسجد سلیمان به دلیل وجود لایه‌‌های رسی نفوذناپذیر و شرایط تشکیل سفره‌های آب معلق از اهمیت قابل توجهی برخوردار است، در این پژوهش تاثیر وجود سفره‌های آب معلق تشکیل شده در تکیه‌گاه سده‌ها بر میزان پایداری سازه در طول دوره بهره‌برداری پروژه تحت اثر رفتار هیدرومکانیکی بررسی شد، ابتدا مطالعات زمین‌شناسی مهندسی از ساختگاه شامل مطالعات دفتری، بازدید میدانی، برداشت ناپیوستگی‌ها، مطالعات تفصیلی صورت گرفت، سپس با استفاده از نرم‌افزارUDEC به تحلیل پایداری و مدل‌سازی جریان آب زیرزمینی پرداخته شد و نتایج بدست آمده از مدل‌سازی عددی در تطابق مناسبی با قرائت دستگاه‌های کشیدگی‌سنج‌ بود که صحت و اعتبارسنجی مدل‌سازی عددی را تایید می‌کند، طبق نتایج مدل‌سازی عددی، شرایط هیدروژئولوژی ساختگاه باعث تشکیل سفره‌های آب معلق در داخل لایه‌های کنگلومرا و ماسه‌سنگ نموده است که مرز زیرین آن لایه‌های رسی نفوذناپذیر تشکیل می‌دهد. به دلیل اینکه شیب لایه‌بندی مورب و جهت آن به طرف داخل می‌باشد، آب به راحتی زهکشی نمی‌شود که به مرور زمان، آب معلق قرار گرفته در بالای لایه‌های رسی به دلیل خاصیت جذب آب در مواد ریزدانه به تدریج جذب رس‌سنگ شده و باعث بروز تورم (افزایش حجم)، تولید و افزایش فشار به سمت دیواره‌های تکیه‌گاه و نهایتاً موجب ترک خوردگی و ریزش آن می‌شود. در این مواقع استفاده از زهکش‌های ثقلی قائم در بالای شیب با عمق بیشتر به طوری که تمام لایه‌های نفوذناپذیر(رس‌سنگ) را قطع کرده باشد و استفاده از زهکش‌های ثقلی افقی در پایین شیب با طول بیشتر حداقل تا رسیدن به مرز لایه‌بندی در جهت پایدارسازی سازه می‌تواند کارساز باشد.