پژوهشی در اشعار نویافته جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تربیت مدرّس، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تربیت مدرّس، تهران، ایران

3 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تربیت مدرّس،تهران،ایران.

doi
10.30465/CPL.2023.8140
چکیده

دیوان جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی شاعر تاثیرگذار قرن ششم هجری تا کنون سه‌بار تصحیح شده و دو تصحیح متقدم چاپ و منتشر شده است. چاپ‌هایی که علی‌رغم کوشش فراوان مصححان، با کاستی‌هایی همراه است. مهمترین نقص هر سه تصحیح، افتادگی اشعار مسلم‌الصدور جمال از آنهاست. از جمله اشعار مهم که از دیوان این شاعر توانمند جا مانده، مثنوی ۱38 بیتی است که خطاب به شخصی به نام اوحدالدین سروده شده است‌. در این مقاله علاوه بر جستجو در نسخه‌های خطی و آثار چاپی مربوط به جمال، بویژه دیوان اشعار او و به دست دادن متن کامل مثنوی، به معرفی تنها نسخة شناخته شدة آن و برشماردن علل صحت این انتساب به جمال پرداخته‌ایم. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که دلایلی چون؛ همسانی وزن و نیز مضمون تشبیب یکی از قصاید با مثنوی، یکسانی و شباهت برخی مصراع‌ها و ترکیبات، و نیز ساختار نحوی مشابه در دیوان و مثنوی را می‌توان در تایید صحت این انتساب ارائه داد.