موانع ایجاد کسب‌‌و‌کارهای کارآفرینانه در مناطق مرزی استان سیستان و بلوچستان

نویسندگان

1 استادیارگروه مدیریت کارآفرینی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 دانشجوی دکترای مدیریت منابع انسانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.22111/jmr.2025.53235.6435
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین موانع اصلی ایجاد و توسعه کسب‌وکارهای کارآفرینانه در مناطق مرزی و ارائه چارچوبی مفهومی  در این زمینه انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت اکتشافی است. جامعه آماری این پژوهش در بخش فراترکیب  شامل مقالات منتشرشده در پایگاه‌های علمی خارجی (Science of Web ,Emerald ,Scopus )طی سال‌های 2000 تا 2022 بود که منجر به انتخاب ۶۵ مقاله نهایی گردید. همچنین در بخش کیفی، جامعه آماری شامل فعالین کسب‌وکار در مناطق مرزی استان سیستان‌و‌بلوچستان می‌باشد که با استفاده از روش نمونه‌گیری نظریه گلوله برفی، ۳۸ نفر از آن‌ها مورد مصاحبه قرار گرفتند. جهت اطمینان از کیفیت داده‌ها، روایی و پایایی ابزارها مورد تأیید قرار گرفت؛ به‌طوری‌که برای کنترل و تأیید کدهای استخراجی از شاخص کاپا استفاده شد که مقدار آن ۷۱۷/۰ به دست آمد و نشان‌دهنده توافق و پایایی مناسب بین رتبه‌دهندگان است. روش تحلیل داده‌ها در این مطالعه مبتنی بر استراتژی فراترکیب با رویکرد هفت مرحله‌ای سندلوسکی و بارسو و تحلیل محتوای کیفی بود که در نهایت براساس یافته ها، 75 کد در هفت دسته (اقتصادی-مالی، نهادی، اجتماعی­-فرهنگی، سیاسی، بازار، انسانی و حمایتی) به عنوان موانع اصلی ایجاد کسب­­و­کارهای کارآفرینانه در مناطق مرزی شناسایی و برچسب گذاری شدند.  نتایج پژوهش نشان می‌دهد که این چارچوب می‌تواند به‌عنوان ابزاری تحلیلی برای سیاست‌گذاران، نهادهای توسعه‌ای و مدیران محلی در جهت شناسایی گلوگاه‌های ساختاری، نهادی و محیطی، تدوین سیاست‌های حمایتی هدفمند و بهبود فضای کارآفرینی در مناطق مرزی مورد استفاده قرار گیرد. بدین ترتیب، با به‌کارگیری این چارچوب، امکان برنامه‌ریزی مؤثرتر برای تقویت کارآفرینی و کاهش شکاف‌های توسعه‌ای در مناطق مرزی فراهم خواهد شد.