ضرورت تصحیح مجدد دیوان جمالالدین محمدبن عبدالرزاق اصفهانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
doi
10.30465/CPL.2023.8009چکیده
دیوان جمالالدین محمدبن عبدالرزاق اصفهانی تاکنون سه مرتبه تصحیح شده است. هر یک از تصحیحها علاوه بر نقاط قوت، ضعفهایی دارد. این مسئله، سبب طرح این پرسش است که ضرورت تصحیح دیوان جمالالدین عبدالرزاق چیست؟ تصحیحهای پیشین، بر اساس تعداد نسخههای محدود، بینام و نشان یا بدون تاریخ انجام شده است. همین مسئله باعث شده اشعار دیگر شاعران به نام جمالالدین عبدالرزاق ثبت شود. بنابراین، لازم است تا اشعار دیوان او از میان نسخههای خطی که به وی منسوب است شناسایی شود. برای تبیین ضرورت تصحیح مجدد دیوان جمالالدین عبدالرزاق با روش توصیفی-تحلیلی ابتدا نسخ مربوط به وی شناسایی و معرفی شد، سپس بر اساس 27 نسخه خطی، فهرست محتوایی اشعار او تهیه و سرانجام بر اساس فهرست محتوایی، تصحیح ادیب نیشابوری، وحید دستگردی و حمیدرضا قانونی نقد شد. سپس، گفته شد تصحیحهای سه گانه از دیوان عبدالرزاق اصفهانی چه نقصهایی دارد. سرانجام، با ارائه دلایل علمی از جمله نبود یا نقص نسخه بدل، ارائه نکردن شناسنامهای از نسخههای استفاده شده، جداسازی یک شعر از یک بدنه و ارائه آن در دو قالب مجزا، تکرار یک شعر در دیوان، اشتباه در شناخت نسخه، آوردن شعر شاعران دیگر، ضرورت تصحیح مجدد دیوان جمالالدین عبدالرزاق اصفهانی بیان شد.
