اثر جایگزینی پودر ماهی با پودر ضایعات طیور بر پارامترهای سرمی و هیستومورفولوژی کبد و کلیه (Oreochromis niloticus, Linnaeus ) 1758 در ماهی تیلاپیا نیل

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استاد گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 کارشناسی ارشد بافت‌شناسی مقایسه‌ای، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران

4 استاد گروه بهداشت دام، طیور و آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران و عضو قطب بهداشت و بیماری‌های ماهیان گرمابی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22055/ivj.2024.408390.2599
چکیده

    امروزه Oreochromis niloticus به یکی از محبوب­ترین ماهی­ها در جهان تبدیل شده است.  با توجه به افزایش قیمت پودر ماهی و محدودیت دسترسی به آن، منابع پروتئینی مختلف از جمله پودر ضایعات طیور می­توانند جایگزین پودر ماهی در جیره آبزیان شوند.  بنابراین این مطالعه به منظور بررسی اثر جایگزینی پودر ماهی با نسبت‌های مختلف پودر ضایعات طیور بر روی تغییرات ساختار بافت کبد و کلیه، عملکرد رشد و برخی پارامترهای سرمی O. niloticus انجام شد.  برای این منظور، 120 ماهی O. niloticus به طور تصادفی در چهار گروه کنترل، 25، 50 و 100 درصد تقسیم و به مدت 44 روز از پودر ضایعات طیور به جای پودر ماهی تغذیه شدند.  در پایان دوره درمان، پارامترهای رشد، سرم خون، آنزیم­های کبدی و هیستومورفولوژی کبد و کلیه ماهیان مورد بررسی قرار گرفت.  نتایج نشان داد که آنزیم­های کبدی در گروه­های با جایگزینی بالاتر در مقایسه با تیمار شاهد به طور معنی­داری بالا رفت که در بررسی­های بافت­شناسی بر روی کبد نیز بافت کبد با افزایش مقدار جیره­های جایگزین ساختار طبیعی و عملکرد خود را از دست داده بودند و در سیتوپلاسم هپاتوسیت­ها واکوئل­های چربی تجمع یافته بود.  میزان اوره پلاسما هم با افزایش مقدار جیره­های جایگزین در بین گروه­های با جایگزینی صعودی، اختلاف معنی­داری نسبت به تیمار شاهد داشته که در بررسی­های بافت­شناسی بر روی کلیه نیز این تغییرات در ساختار توبول­ها و گلومرول­ها مشهود بود.  به طور کلی، داده‌ها نشان می‌دهد که 100 درصد پودر ضایعات طیور برای جایگزینی پودر ماهی در  O. niloticus توصیه نمی‌شود، اما پودر ضایعات طیور تا سقف 50 درصد می‌توانند جایگزین پودر ماهی برای جیره O. niloticus بدون تأثیر نامطلوب بر عملکرد رشد و پارامترهای بیوشیمیایی ماهی شوند.  اما باز هم برای بررسی مقدار دقیق­تر باید جایگزینی­هایی با مقدار کم­تر از 50 و به فواصل کم­تر انجام شود.