نگاشت عوامل موثر در طراحی مدل های کسب و کار پایدار و نوآور: رهیافت فراترکیب
نویسندگان
1 استاد دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران تهران، ایران.
doi
10.22111/jmr.2024.47874.6146چکیده
علی رغم این که مدلهای کسب و کار در پژوهشهای بسیاری مورد بررسی قرار گرفتهاند، به نظر میرسد در دوران فناوری متوقف شدهاند و به طور کامل با عصر پایداری و پساپاندمی درگیر نشدهاند. هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل موثر در طراحی مدلهای کسب و کار پایدار و نوآور بر اساس مرور سیستماتیک برای نخستین بار میباشد که در آن تحلیل محتوای اسناد علمی به روش فراترکیب انجام گرفته است. جامعه آماری شامل همه مقالات منتشره در حوزه مذکور به زبان انگلیسی در پایگاههای اطلاعاتی اسکوپوس و شبکه دانش میباشد که با مرور سیستماتیک تعداد 161 نمونه انتخاب و اعتبار آنها با شاخص مهارتهای ارزیابی حیاتی (CASP) مشخص شد. یافتههای پژوهش با تحلیل محتوا و استفاده از نرم افزار MAXQDA ، شناسایی و در قالب 50 مولفه و 260 کد ترکیب و با روش آنتروپی شانون رتبهبندی گردید. بر اساس نتایج حاصله مولفههای قابلیتهای پویا در پیشرانها، فرآیندهای مربوط به نوآوری و پیادهسازی آن در مدل کسب و کار و مزیت رقابتی در پیامدها به عنوان مهمترین مولفهها شناسایی گردید. برای سنجش اعتبار مطالعه از ضریب کاپای کوهن استفاده شد. در نهایت نتایج پژوهش در قالب یک مدل چارچوب جامع پیشرانها، بوم مدل کسب و کار پایدار و نوآور و پیامدها ارائه گردید. مدل پیشنهادی میتواند به عنوان مبنایی از سوی مدیران، سیاستگذاران و کارآفرینان در بکارگیری موثر راهبردهای اقتصادی، اجتماعی، زیست محیط به صورت نوآورانه استفاده گردد.