اثر بازسازی داربست کیتوزان و اسید هیالورونیک با و بدون سلولهای بنیادی مزانشیمی بر بهبود زخم
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
2 دانشجوی دکترای تخصصی جراحی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران
3 استاد، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
4 دانشیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
5 دانشیار گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
6 دانشجوی دکترای تخصصی بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
doi
10.22055/ivj.2024.434069.2671چکیده
این مطالعه با هدف بررسی اثر ترمیمی داربست اسید هیالورونیک/ کیتوزان (CHAS) با و بدون سلولهای بنیادی مزانشیمی (MSCs) بر روند بهبود زخم در موشهای صحرایی انجام شد. گروه های مختلف درمان زخم به شرح زیر بودند: بدون درمان یا کنترل (C)، درمان زخم با CHAS، پوشش زخم با CHAS همراه با سلول های بنیادی مزانشیمی. اثر ترمیم زخم با اندازه گیری مساحت ناحیه زخم در هر موش در روزهای 3،5،9 و 14 اندازه گیری شد. سپس برای ارزیابی هیستوپاتولوژیک در روزهای فوق، هر زخم و 5 میلی متر از بافت نرمال پوست اطراف هر زخم جدا و فیکس شد. نتایج نشان داد که در روزهای سوم و پنجم پس از تشکیل زخم، سطح زخم باقیمانده در گروه CHAS به طور قابل توجهی کوچکتر از CHAS با سلولهای بنیادی مزانشیمی بود، اما تفاوت معنیداری با گروه C مشاهده نشد. همچنین سطح زخم باقی مانده در روزهای نهم و چهاردهم در گروه های مورد مطالعه تفاوت معنی داری نشان نداد. با این حال، در روز 14، میانگین ناحیه زخم در گروه CHAS با سلول های بنیادی مزانشیمی کوچکتر از دو گروه دیگر بود. بررسی های بافت شناسی محل زخم از نظر آرایش کلاژن، التهاب، تشکیل عروق، بافت گرانولاسیون و بازسازی اپیتلیال مورد مطالعه قرار گرفت. مطالعات از نظر آرایش کلاژن، تشکیل بافت گرانوله و تشکیل عروق نشان داد که در روز سوم، بین گروهها تفاوت معنیداری وجود داشت، در حالی که تفاوت آماری معنیداری بین گروهها از نظر التهاب و بازسازی اپیتلیال در روزهای مورد مطالعه مشاهده نشد. همه این نتایج نشان میدهد که تفاوت معنیداری بین گروه CHAS و گروه CHAS با سلولهای بنیادی مزانشیمی و همچنین با گروه C وجود ندارد.