« صکوکالدلیل حماسهای مضحک به تقلید از شاهنامه »
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، ایران.
2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، ایران.
3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
5 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه پیام نور، ایران
doi
10.30465/cpl.2023.6844چکیده
ابوالحسن یغمای جندقی از شاعران عصر قاجار است که مفاسد روزگار خود را با طنز به نقد کشیده است. از شگردهای او نقیضهپردازی از شاعران پیشین سبک خراسانی و عراقی است. مثنوی «صکوکالدلیل» منظومهای564 بیتی در هجو یکی از همعصران اوست که شاعر در سرایش آن به شاهنامۀ فردوسی نظر دارد. این مقاله براساس مؤلفههای حماسۀ مضحک به مطالعۀ شکل، ساختار و درونمایۀ «صکوکالدلیل» میپردازد و آن را با انواعی چون نقیضه و بورلسک مقایسه میکند. یغما با بهرهگیری از روش نقیضه پردازی میکوشد در اشعارش خلاقیت را جایگزین تقلید نماید. او در این کار تا حدودی موفق بوده است؛ اما گاه تغییر آهنگ از لحن حماسی به لحن تعلیمی و تلفیق آن دو با هم این منظومه را از یکپارچگی سبکی به دور ساخته است.
